Αθανάσιος Καραμάνης (1911 – 2012)

Ο Αθανάσιος Καραμάνης γεννήθηκε το 1911 στο χωριό Βιτάστα (σήμερα Κρηνίδα) των Σερρών, που βρίσκεται στις υπώρειες του Παγγαίου. Ο πατέρας του ονομαζόταν Νικόλαος και η μητέρα του Φωτεινή. Και οι δύο γονείς του ήταν γηγενείς Μακεδόνες. Η οικογένεια είχε επτά παιδιά, τα οποία κατά χρονολογική σειρά ήταν τα ακόλουθα: 1) η Σουλτάνα, 2) η Αικατερίνη, 3) ο Χρήστος, 4) ο Δημήτριος, 5) ο Παράσχος, 6) ο Αθανάσιος και 7) ο Θεόδωρος.
....

Κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου (1914-1918), οι Βούλγαροι είχαν συμμαχήσει με τους Γερμανούς, και για την παρεχόμενη προς αυτούς διευκόλυνση, επέτρεψαν την μετοίκηση και εγκατάσταση πολλών Βουλγάρων επιδιώκοντας τον σταδιακό εκβουλγαρισμό της Ανατολικής Μακεδονίας σε συνδυασμό με τις καταστροφές από τους κομιτατζήδες εις βάρος των πανικόβλητων κατοίκων, τους εξανδραποδισμούς με τις ομηρίες και τις απελάσεις.

.... Κατά τη ζοφερή εκείνη χρονική περίοδο, είχε συλληφθεί ο πατέρας του μαζί με το γαμπρό του Κων/ντίνο Ψάρρη και είχε απαχθεί πρώτα ως όμηρος στη Βουλγαρία και αργότερα είχε μεταφερθεί στην περιοχή των σημερινών Σκοπίων, όπου εξαιτίας των επαχθών και επίπονων υπηρεσιών και κυρίως λόγω του εξοντωτικού υποσιτισμού αυτού τον βρήκε μαζί με άλλους, γύρω στα πενήντα άτομα, οικτρός θάνατος. 

   Έτσι, ο Αθανάσιος το 1915 σε ηλικία 5 ετών έμεινε ορφανός από πατέρα. Από τότε η μητέρα του ανέλαβε ολοκληρωτικά τη φροντίδα και την επιμέλεια της πολυμελούς εκείνης οικογενείας. Το μικρότερο παιδί, ο Θεόδωρος, μπήκε σε ορφανοτροφείο, όπου του δόθηκε η ευκαιρία να τελειώσει όχι μόνο το Δημοτικό Σχολείο αλλά και το εξατάξιο Γυμνάσιο καθώς και την Παιδαγωγική Ακαδημία. Αλλά και ο Αθανάσιος είχε εκδηλώσει θερμή την επιθυμία του να μπει σε ορφανοτροφείο, όπως συνέβη με το νεότερο αδελφό του, με απώτερο σκοπό να εξασφαλίσει τη δυνατότητα να ακολουθήσει ανώτερες σπουδές. Οι δυσχερείς όμως συνθήκες της εποχής, δεν του επέτρεψαν να συνεχίσει περαιτέρω και ασχολήθηκε με τις γεωργικές εργασίες.

       Η καλλίφωνη μητέρα του, καταγόταν από την περίφημη «ψαλτομάνα», τη Νικήσιανη Καβάλας, και στη σωστή ανατροφή και την καλή διαπαιδαγώγηση των παιδιών  δεν παρέλειψε να συμπεριλάβει και την πηγαία της μουσική καλλιέργεια, κι από τότε βαστάει κι η βιωματική κι αβίαστη ενασχόληση του με το δημοτικό τραγούδι. ΄Ηταν ο  πρώτος δίαυλος, όπου άρχισε να διοχετεύεται και να εκφράζεται το μουσικό του ταλέντο, που αργότερα θα απέβαινε γι' αυτόν το προοίμιο της μελλοντικής του μουσικής σταδιοδρομίας. Σ' αυτό βρήκε στην αρχή τον κατάλληλο χώρο να παρουσιάσει αυτόν το θαυμάσιο πνευματικό του δυναμισμό, τη μουσική, πράγμα το οποίο εύρισκε ευφροσύνη και ευμενή απήχηση στο οικογενειακό, το συγγενικό και το φιλικό του περιβάλλον, μέσα στο οποίο έδινε το στίγμα του καλλίφωνου νέου. Η φήμη του νέου δεν άργησε να διαδοθεί και μέσα στο ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον, όπου έπαιρνε μέρος σε διαφορές θρησκευτικές και κοινωνικές τελετές (αρραβώνες, γάμους, βαπτίσεις και πανηγύρια) αλλά και στα «Καφέ Σαντάν» όπου η μελωδική του φωνή ενθουσιάζει τα πλήθη των προσκεκλημένων 

....Το έτος 1923, ενώ ήταν μόλις 13 ετών, με προτροπή του δασκάλου του,  Βασιλείου Βουγιουκλόπουλου απάγγειλε στην Εκκλησία του χωριού του το Αποστολικό Ανάγνωσμα της Κυριακής. Συνεχίζει να  ασχολείται και με τα δημοτικά τραγούδια αλλά με τη βυζαντινή μουσική, την οποία γνωρίζει μόνο εξ ακοής, χωρίς δηλαδή την αναγκαία θεωρητική κατάρτιση, και την εκτελεί προφανώς με βάση τα γνωστά ακουστικά του ερεθίσματα και όπως του τα υπαγορεύει το έμφυτο μουσικό του ταλέντο. Αλλά βεβαίως και χωρίς την απαραίτητη θεωρητική κατάρτιση στη βυζαντινή μουσική, ήταν ικανός να συναρπάζει, να συγκινεί και να ενθουσιάζει τους ακροατές του. Παράλληλα και με την ενεργό συμμετοχή του στις διάφορες λειτουργικές πράξεις, άρχισε να συνειδητοποιεί βαθύτερα την αξία της βυζαντινής μουσικής, και έτσι να μετατοπίζεται το κέντρο του ενδιαφέροντος του από δημοτική παράδοση στη βυζαντινή μουσική.

... Επίσημα ο Καραμάνης άρχισε να ψάλλει, ως αριστερός ψάλτης, σε ηλικία 16 ετών στην εκκλησία της Αγίας Παρασκευής στην Πρώτη Σερρών, εκεί που εκκλησιαζόταν, φοιτητής τότε, και ο μελλοντικός Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Καραμανλής. Ύστερα από υπηρεσία 2 περίπου ετών στο γειτονικό του χωριό, την Πρώτη, επέστρεψε στη γενέτειρα του, την Κρηνίδα, όπου είχε προσληφθεί ως δεξιός ψάλτης στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου από το 1928 μέχρι το 1929.

.. Δείγμα της ακόρεστης πνευματικής του δίψας αποτελεί η επιδίωξη του να «κλέβει» τους ιεροψάλτες. Γι' αυτό, όταν άκουε ότι ήρθε κάποιος καινούριος, καλλίφωνος ψάλτης, για να ψάλλει  σε κάποια Εκκλησία, πηγαίνει εκεί με κάθε δυνατό μέσο της εποχής εκείνης για να τον ακούσει.

Έτσι σαν τη μέλισσα που γυρίζει από άνθος σε. άνθος, «τρυγεί» τις θαυμάσιες εκείνες μελωδίες των διάσημων ιεροψαλτών. Και από τα βέλτιστα των μουσικών εκείνων ακουσμάτων αύξανε τις καλλιτεχνικές του εμπειρίες, πλούτιζε τις μουσικές του γνώσεις και με την πάροδο του χρόνου διεύρυνε τους επαγγελματικούς του ορίζοντες.

....Ο πρώτος δάσκαλος του, ο τότε ιερέας του χωριού του,  αείμνηστος Εμμανουήλ Πιπεριάς, ο οποίος υπηρετούσε ως εφημέριος στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της  Θεοτόκου, τον ξεχώρισε : "Αυτό το παιδούδ’ θα το κάνω ψαλτούδ’ ", έλεγε στους χωριανούς. Και στον ίδιο παράγγελνε: "Θανασό, θα μου φέρεις τον Απόστολο για. να σου τον μάθω να τον πεις την Κυριακή στην εκκλησία ". Ο Ε. Πιπεριάς έψαλλε, έπαιζε μαντολίνο και αγαπούσε το δημοτικό τραγούδι. 

.... Έτσι ο Αθ. Καραμάνης, ενώ ήταν   ακόμα 13 ετών, άρχισε να μαθαίνει (και) τη βυζαντινή μουσική, ενώ ο  δάσκαλος του  με τη μουσική του εμπειρία, διέγνωσε το μουσικό του χάρισμα και τον συμβούλευσε να το καλλιεργήσει με κάθε δυνατό τρόπο. Πολύ αργότερα ο Α. Καραμάνης λέει σε μια συνέντευξη του : " Όποια δουλειά κι αν κάνεις αν την ερωτευθείς θα προκόψεις. Αυτός ο έρωτας είναι που με έφερε μέχρις εδώ και με έκανε αυτό που είμαι. Το ταλέντο που το δίνει ο θεός, αλλά αυτός ο έρωτας είναι που θα σου το αυξήσει".. 

....Δεύτερος διδάσκαλος του υπήρξε ο Αθανάσιος Μπουρλέτσικας, Α/ψάλτης του Ιερού Ναού Αγίου Αθανασίου Αλιστράτης του  νομού Σερρών. Διακρινόταν για την καλλιφωνία αλλά και την καλή μουσική του κατάρτιση, Ο ίδιος ο Αθ. Μπουρλέτσικας του συνιστά να συνεχίσει τη  μαθητεία του  και σε άλλους δασκάλους. Τρίτος κατά σειρά διδάσκαλος του ήταν ο Χρήστος Παρασχίδης ή Μπεκιάρης, Α/ψάλτης του Ιερού Ναού Αγίου Αθανασίου Καβάλας. Από εκεί η μητρόπολη Καβάλας τον στέλνει να σπουδάσει τη βυζαντινή μουσική στην Κωνσταντινούπολη κοντά στον Νηλέα Καμαράδο και στη συνέχεια κοντά  στο μουσικολόγο Νικόλαο Παγανά (1845-1907).

... Αξίζει  να σημειωθεί ότι οι αναφερόμενοι τρεις διδάσκαλοι του Αθανασίου ήταν κάτοχοι του θεωρητικού και του πρακτικού μέρους της μουσικής των ήχων, του βυζαντινού μέλους, καθώς και του μέλους της τουρκικής μουσικής. 

... Ο Μπουρλέτσικας και  Παρασχίδης όπως λέει ο Καραμάνης. του δώσανε τα θεμέλια και τους τοίχους. Το 1931 πριν από την εκπλήρωση της στρατιωτικής του θητείας, προσελήφθη ως δομέστικος του Χαράλαμπου  Ανεστιάδη, περίφημου Κωνσταντινουπολίτη ψάλτη και μαθητή του αείμνηστου Άρχοντος Α/ψάλτου της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας Ιακώβου του Ναυπλιώτου. Εκείνος ήταν που του έβαλε τον "σοβά ", το ύφος δηλαδή και την τέχνη την Πατριαρχική  στο ψάλσιμο. ΙΙολλά επίσης  ωφελήθηκε και ως ακροατής των εκτελέσεων τουμεγάλου ψάλτη της εποχής του, Κωνσταντίνου Πρίγγου. Ενδεικτική είναι η μαρτυρία του ιεροψάλτη Γεωργίου Χατζηθεοδώρου που καταθέτει: «Το 1961 (ή '62 - δεν θυμάμαι ακριβώς ) επισκέφθηκα με φίλους μου τον Πρίγγο στο Νοσοκομείο "Ευαγγελισμός" όπου νοσηλευόταν. Αφού τον βάλαμε και μας έψαλλε, κλινήρης όπως ήταν, τον ρωτήσαμε να μας πει την γνώμη του για τους ψάλτες της εποχής εκείνης. Όταν του μιλήσαμε για τον Καραμάνη, στύλωσε τα μάτια του στο ντιβάνι, σκέφτηκε λίγο, και κάνοντας μία νευρική κίνηση με το χέρι του είπα, σχεδόν θυμωμένος : Αυτός μου τα έκλεψε όλα. Εννοούσε βέβαια την τέχνη του». 

...Ο Αθ. Καραμάνης στρατεύθηκε τον Μάρτιο του 1931 σε ηλικία 21 ετών και υπηρέτησε το ελληνικό στράτευμα επί 1 περίπου χρόνο. Αρχικά είχε καταταγεί στις Σέρρες, όπου και υπηρέτησε ένα περίπου εξάμηνο. Στη συνέχεια κατόρθωσε για λόγους οι­κογενειακούς να πάρει απόσπαση ενός εξαμήνου στη Δράμα, όπου διέμενε η οικογένεια του. Μέρος της στρατιωτικής του ζωής αποτελεί και η συμμετοχή στο Αλβανικό Μέτωπο. Πράγματι στις 28 Οκτωβρίου του ο Αθ. Καραμάνης σε ηλικία 30 ετών επιστρατεύθηκε και υπηρέτησε επί 6 μήνες επάνω στα κακοτράχαλαχα βουνά της Αλβανίας, παίρνοντας μέρος στο πολεμικό μέτωπο [Πρεμετή, Αργυρόκαστρο, Ελβασάν, Κορυτσά κ.α ] κατά την περίοδο του ελληνοϊταλικού πολέμου (1940- 41)..

Νωρίτερα έτος 1934 είχε διοριστεί δεξιός ψάλτης στον Ιερό Ναό Λαοδηγήτριας του νομού Θεσ/νίκης. Εκεί εργάσθηκε επί 3 μήνες. Στη συνεχεία το 1934 προσελήφθη ως δεξιός ψάλτης στον Ιερό Ναό Υπαπαντής Θεσ/νίκης. Κατόπιν κατά το χρονικό διάστημα 1936 - 37 είχε επανατοποθετηθεί ως δεξιός ψάλτης στον Ιερό Ναό Αγίας Παρασκευής Πρώτης Σερρών. Κατά το διάστημα από 1938-39 προσελήφθη ως δεξιός ψάλτης στον Ιερό Ναό Αγίου Παύλου του νομού Καβάλας.
..

. Το 1940 διορίστηκε ως δεξιός ιεροψάλτης στον Ναό Αγίου Αντωνίου του Νέου (πολιούχου) Βέροιας του νομού Ημαθίας. Ύστερα από 4 περίπου χρόνια., το έτος 1944, διορίστηκε ως δεξιός ψάλτης στον Ιερό Ναό Αγίων Πάντων Θεσ/νίκης. Έπειτα κατά το χρονικό διάστημα 1945-50 προσελήφθη δεξιός ψάλτης στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Γρηγορίου Παλαμά Θεσ/νίκης. Ακολούθως το 1950-55 η επιτροπή του Ιερού Ναού Αγίου Αθανασίου Πύργου του νομού Ηλείας κατάφερε να τον αποσπάσει από την Μητρόπολη Θεσσαλονίκης με μια δελεαστική για την εποχή αμοιβή, αφού το φιλόμουσο κοινό διψούσε να ακούσει τον Αθ. Καραμάνη. Κατόπιν όμως νέων συνεννοήσεων των μελών της Εκκλησιαστικής Επιτροπής του Μητροπολιτικού Ναού Θεσ/νίκης και του Αθ. Καραμάνη επιτεύχθηκε νέα συμφωνία για την επάνοδο του από τον Πύργο της Ηλείας στην ίδια θέση του, απ' όπου είχε αναχωρήσει προ 5ετίας για την Πελοπόννησο. Έκτοτε παρέμεινε στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Γρηγορίου Παλαμά Θεσσαλονίκης, όπου εργάσθηκε ως Α/ψάλτης από το έτος 1952 μέχρι το Δεκέμβριο του 1983, φθάνοντας στην πλήρη πανελλήνια αναγνώριση, οπότε παραιτήθηκε από την θέση αυτή.  

... .Η ικανότητα τον για την πλήρη ακρίβεια της απόδοσης των λεπτών μικροδιαστημάτων και αποχρώσεων της εκκλησιαστικής μας μουσικής τον έκαμε γνωστό και τον καθιέρωσε και πέραν από τα. ελληνική σύνορα, ως εξαίρετο εκφραστή της πλέον έντεχνης και παράλληλα ιεροπρεπούς μορφής του βυζαντινού μέλους. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να καλείται συνεχώς για να ψάλλει εντός και εκτός του ελλαδικού χώρου σε όλο το διάστηματης μακράς σταδιοδρομίας του. Έχει ψάλλει σε όλη σχεδόν την ελληνική επικράτεια και σε πολλές χώρες του εξωτερικού, σε πανηγυρίζοντας ιερούς ναούς μετά από επίσημη πρόσκληση και έχει αποκτήσει αμέτρητους φίλους, θαυμαστές και μιμητές της ψαλτικής του τέχνης σε όλο τον κόσμο, όπου υπάρχει ελληνικό στοιχείο και τελούνται ορθόδοξες ιερουργίες.

...... Το ψαλτικό του ύφος, άμεσα επηρεασμένο από εκείνο της Κωνσταντινούπολης, του οποίου κατά ένα τρόπο αποτελεί εξέλιξη, αλλά και με έντονα τα μουσικά ακούσματα της Μακεδονίας, ας μην ξεχνούμε ότι η Θεσσαλονίκη υπήρξε η δεύτερη πόλη της βυζαντινής αυτοκρατορίας και σημαντικός φορέας του πολιτισμού της, δημιούργησε ιδιαίτερη σχολή. Έτσι σήμερα, μαζί βέβαια με την σχολή της Κωνσταντινούπολης που εξαπλώθηκε, μετά τον ερχομό στην Αθήνα, των Κ. Πρίγγου και Θρασύβουλου Στανίτσα, στις αρχές της δεκαετίας τον '60 καθώς και με την παράδοση των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, διαφυλάσσεται σε μεγάλο βαθμό η μουσική ψαλτική μας παράδοση.

... Ως δάσκαλος, ο Αθανάσιος Καραμάνης ευτύχησε να αποκτήσει καθολική αναγνώριση. Ο ίδιος υπολογίζει ότι έχει διδάξει γύρω στους διακόσιους πρώτης γραμμής ψάλτες, οι οποίοι εκτός από τους μουσικούς φθόγγους αφομοίωσαν το ύφος του και διακρίνονται μεταξύ των ψαλτών της εποχής μας. Το μυστικό αυτής την της επιτυχίας ίσως δίνεται σε όσα λέει ο ίδιος σε συνέντευξή του :  "Πιστεύω μου, υπήρξε πάντοτε ότι έπρεπε να διδάξω σ' όποιον έβλεπε στο πρόσωπο μου τον δάσκαλο. Αυτό το έκανα με πολύ μεράκι. Δινόμουν ολόψυχα, και αναλάμβανα να τους κάνω ψάλτες και όχι να τους μάθω κάποια πράγματα και να τους πάρω λεφτά. Αυτό είναι που δημιούργησε σήμερα την αναγνώριση στο πρόσωπο μου ως δασκάλου».

Ο τρίτος τομέας της δραστηριότητας του Αθανααίου Καραμάνη υπήρξε το συγγραφικάτου έργο. Το συγγραφικό του έργο επτάτομη σειρά του με τίτλο 
ΝΕΑ ΜΟΥΣ1ΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ και ΝΕΑ  ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΥΨΕΛΗ άρχισε το 1955 και ολοκληρώθηκε σε επτά τόμους, που περικλείουν όλη την ασματική υμνολογία της Εκκλησίας μας.

Η πρωτοτυπία και η τολμηρότητα της έκφρασης, δίχως αυτό να σήμαινει απομάκρυνση από την παράδοση, η ανάλυση τον μουσικών εμφώνων και αφώνων σημαδιών και των θέσεων, η εισαγωγή, στην ουσία, του μουσικού προφορικού λόγου, δηλαδή της προφορικής παράδοσης, μέσα στο γραπτή μουσικό λόγο, ήταν τα στοιχεία που καθιέρωσαν τα βιβλία του Καραμάνη. Ήδη μέχρι σήμερα έχουν εξαντληθεί περισσότερες από 20000 σειρές και έχουν γίνει και στους εφτά τόμους 8 συνεχείς ανατυπώσεις.

Παράλληλα ίδρυσε σε συνεργασία με άλλους ψάλτες, της Θεσσαλονίκης, το Φροντιστήριο " Άγιος Δημήτριος ", όπου και δίδαξε για πολλά χρόνια τη μουσική. Ως χοράρχης διηύθυνε μεγάλες χορωδίες εντός και εκτός της Ελλάδας και ασχολήθηκε με το δημοτικό τραγούδι και ιδιαίτερα με το μακεδονικό, στο οποίο σημείωσε ιδιαίτερη επίδοση. Ενδεικτική ακρόαση: "Βηθλεέμ ετοιμάζου"

Οι δισκογραφικές εργασίες του περιλαμβάνουν 10 δίσκους μακράς διαρκείας, σαράντα περίπου κασέτες και πέντε ψηφιακούς δίσκους με γενικό τίτλο «Ανοίξω το στόμα μου». Εκτός αυτών υπάρχει και μια κασέτα με δημοτικά τραγούδια της ευρύτερης περιοχής της Μακεδονίας, καθώς και πολλές ραδιοφωνικές ηχογραφήσεις εκκλησιαστικής μουσικής κατά τη δεκαετία του 1950 -1960 όταν κάθε Κυριακή μετά τη θ. λειτουργία έψαλε στον ραδιοφωνικό σταθμό Μακεδονίας.

Για το συνολικό του έργο ο Αθανάσιος Καραμάνης τιμήθηκε από την Εκκλησία, την Πολιτεία και τον ιεροψαλτικό κόσμο. Η Μεγάλη του Χριστού Εκκλησία, τον ανακήρυξε Άρχοντα Πρωτοψάλτη της Αγιωτάτης Αρχιεπισκοπής Κωνσταντινουπόλεως, και η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος σε ειδική Συνεδρία της 21 Μαΐου του 1977 εξέδωσε Συνοδική Απόφαση με την οποία του εκφράζει "την άκραν Αυτής ευαρέσκειανκαι τον δίκαιον της Εκκλησίας έπαινον". Η Πολιτεία με απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Πολιτισμού τον τίμησε, το 1979 με ισόβια μηνιαία τιμητική σύνταξη,γεγονός σπάνιο για τα ψαλτικά δεδομένα. 

.

Πηγή: http://gym-mous-thess.thess.sch.gr/DRASTHRIOTHTES/ANOIXTO_SXOLEIO/ATHANASIOS_kARAMANHS/Karamanis_bio.htm

ο Κύριος ας αναπαύει την ψυχή του... 

Αιωνία σου η μνήμη
αξιομακάριστε και αείμνηστε αδελφέ ημών!

"Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΕΣΒΗΣΕ ΤΗ ΦΩΤΙΑ": ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΑΓΙΟΡΕΙΤΗ ΜΟΝΑΧΟΥ!

Αθωνίτης Πατέρας Αγιορείτικης Μονής μας μετέφερε τα ακόλουθα, σε επικοινωνία που είχαμε πριν λίγο μαζί του:

"Η Παναγία έκανε μεγάλο θαύμα με την φωτιά.

Εάν συνεχιζόταν η φωτιά χθες βράδυ, θα καιγόταν όλη η εγγύς περιοχή της Μονής Χιλανδαρίου και θα κινδύνευε και το ίδιο το Μοναστήρι σοβαρά.

Είχε ήδη περάσει πριν τις 9.00 μ.μ. ένα κρίσιμο σημείο και ήταν δύσκολα.

Ο Ηγούμενος έφερε τα τίμια λείψανα και ένα αντίγραφο της Τριχερούσας (Σ.Σ. ΕΙΚΟΝΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑ) και έκανε αγιασμό παντού. Είχε την ηρεμία και την βεβαιότητα ότι η Παναγία θα σταματήσει την φωτιά.

Ακριβώς στην πιο κρίσιμη στιγμή ένα σύννεφο που ήλθε από την Θάσο έφτασε στο σημείο αυτό και άρχισε να βρέχει καταρρακτωδώς.

Από όλο το Άγιον Όρος έβρεξε πρώτα πρώτα εκεί!

Έτσι η Παναγία έκανε σε 20 λεπτά όσα δεν μπορούσαν να κάνουν όλες οι δυνάμεις σε 3-4 μέρες".

Πηγή: Hellas-Orthodoxy

"Πράσινο φως" για τη συσκευή που θα εντοπίζει που είμαστε κάθε στιγμή

Υπό όρους και προϋποθέσεις, η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, έδωσε το «πράσινο φως» με την υπ΄αριθμόν 112/2012 απόφασή της για τη χρήση συσκευών γεωεντοπισμού, μέσω συνδρομής, σε ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού και σε ανήλικους.

Την άδεια της Αρχής ζήτησαν δύο εταιρείες παροχής τέτοιων υπηρεσιών 24ωρης παρακολούθησης μέσω ειδικού κέντρου, με την καταβολή συνδρομής.

Οι συσκευές αυτές απευθύνονται σε άτομα με προβλήματα υγείας, άτομα επιφορτισμένα με το καθήκον της φροντίδας εκείνων που έχουν τέτοια προβλήματα υγείας, καθώς και τους γονείς ανηλίκων. Συνοπτικά, οι υπηρεσίες επιτρέπουν στον «συνδρομητή» να λαμβάνει γνώση της γεωγραφικής θέσης αυτού που φοράει την εν λόγω συσκευή, η οποία είναι μικρού μεγέθους, μπορεί να έχει μορφή κουτιού ή ρολογιού, περιλαμβάνει κύκλωμα κινητής τηλεφωνίας (GSM), σύστημα γεωγραφικού προσδιορισμού θέσης (GPS) και κουμπί πανικού.

Όπως επισημαίνει η Αρχή στο σκεπτικό της, στην περίπτωση των συσκευών γεωεντοπισμού: «σκοπός της επεξεργασίας των προσωπικών δεδομένων των φερόντων, είναι η ατομική τους ασφάλεια και η παροχή υπηρεσιών σε περίπτωση εκτάκτου ανάγκης. Η επεξεργασία δεδομένων περιλαμβάνει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα του φέροντα, όπως δεδομένα γεωεντοπισμού, «δημογραφικά» δεδομένα αλλά και ευαίσθητα δεδομένα».

Ωστόσο, τονίζει η Αρχή στην απόφασή της, στην περίπτωση που ο φέρων τη συσκευή γεωεντοπισμού και ο συνδρομητής, είναι διαφορετικά πρόσωπα, «τότε θα πρέπει ο φέρων να έχει προηγουμένως ενημερωθεί και συγκατατεθεί ως προς την επεξεργασία των προσωπικών του δεδομένων. Για τα ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα θα πρέπει να υπάρχει η έγγραφη συγκατάθεση του φέροντα. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ο φέρων είναι ενήλικος και στερείται δικαιοπρακτικής ικανότητας, τότε η συγκατάθεση για την επεξεργασία των προσωπικών του δεδομένων δίνεται εγγράφως από τον δικαστικό συμπαραστάτη. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ο φέρων είναι ανήλικος, τότε απαιτείται η συγκατάθεση των ασκούντων τη γονική μέριμνα του ανηλίκου».

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει η Αρχή στις περιπτώσεις των ανηλίκων, επικαλούμενη το άρθρο 16 της Σύμβασης των ΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού, σημειώνοντας ότι τα παιδιά θα πρέπει να συμμετέχουν στην απόφαση για τη χρήση μιας τέτοιας υπηρεσίας. Συγκεκριμένα, όπως σημειώνεται στην απόφαση, εφόσον, το επίπεδο ωριμότητας του παιδιού είναι επαρκώς υψηλό (άνω των 14 ετών) ενδείκνυται, πέραν της συγκατάθεσης των γονέων, να ληφθεί και να εκτιμηθεί η γνώμη του ανηλίκου, ως προς τη χρησιμοποίηση ή μη της συσκευής.

Ένας μέλος της Αρχής μειοψήφησε, καθώς, είχε την άποψη ότι η χρήση σε ανηλίκους τέτοιων συσκευών θα πρέπει να επιτραπεί μόνο για λόγους υγείας. Την ίδια στιγμή, οι εταιρείες, θα πρέπει να λαμβάνουν όλα τα κατάλληλα οργανωτικά και τεχνικά μέτρα για την ασφάλεια των ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Παιδικός σταθμός θα βάζει στα παιδιά GPS για να τα... εντοπίζει! 

ΠΗΓΗ: http://www.newsit.gr/

Άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας.Τι σημαίνει "η εκ Θεού τιμωρία"

Ερμηνεύοντας το Ησαΐας 1.8: «ἐγκαταλειφθήσεται ἡ θυγάτηρ Σιὼν ὡς σκηνὴ ἐν ἀμπελῶνι καὶ ὡς ὀπωροφυλάκιον ἐν σικυηράτῳ, ὡς πόλις πολιορκουμένη·»

ο Άγ. Κύριλλος Αλεξανδρείας λέγει˙

Ελεεινή η κατάσταση. Πως δηλαδή δεν είναι άξια για θρήνους και κραυγές; Γιατί εκείνη που ήταν κόρη στο παρελθόν και είχε τιμηθεί με αυτή την ονομασία και ήταν κατά κάποιο τρόπο κάτω από την προστασία του φιλοστοργότατου Πατέρα, του Θεού, εκείνη που μεθούσε από την φροντίδα και την αγάπη του και ήταν στεφανωμένη από αυτόν με ατέλειωτες τιμές και δόξες και νικούσε εκείνους που την αντιμάχονταν και αποτελούνταν από το αμέτρητο πλήθος εκείνων που κατοικούσαν σ’ αυτήν, η παμμακάρια και περιβόητη Σιών, δηλαδή η Ιερουσαλήμ, λέγει ότι θα εγκαταλειφθεί, δηλαδή θα γίνει έρημη.
Και θα μείνει γυμνή κι από την δύναμη εκείνου που την έσωζε κι από τους κατοίκους της. Και θα εγκαταλειφτεί έτσι, σαν καλύβα στο αμπέλι και αποθήκη οπωρικών στο μποστάνι και σαν πόλη που πολιορκείται. 
Οι ορισμένοι δηλαδή φύλακες του αμπελώνα, όταν ακόμη τα τσαμπιά είναι αγουρίδες, παρέχουν πάρα πολύ μεγάλη ασφάλεια, και τρομοκρατώντας τους κλέφτες που θέλουν να τα κόψουν, και διώχνοντας τα διάφορα αγρίμια.
Είναι συνήθεια να το κάνουν αυτό και οι φύλακες των κτημάτων οπωρικών ή οι ιδιοκτήτες. Όταν όμως τρυγηθούν τα σταφύλια και πατηθούν και κουβαληθεί η σοδειά από τους οπωρώνες, σταματά στο εξής η υπηρεσία των φυλάκων, οι οποίοι, εγκαταλείποντας ακόμα και τις καλύβες τους, αφήνουν ελεύθερη την είσοδο σε όσους θέλουν να περιεργασθούν ότι έχει απομείνει.
Κάτι τέτοιο έγινε, μας διδάσκει ο προφητικός λόγος, και με την ταλαίπωρη Σιών. Όσο ακόμα δηλαδή είχε τους καρπούς της δικαιοσύνης ο Θεός την έκρινε άξια της ασφάλειας, της φύλαξης και κάθε φροντίδας του. Γιατί είπε «θα γίνω τείχος πύρινο, λέγει ο Κύριος γύρω από αυτήν και δόξα της με την παρουσία μου ανάμεσά της» (Ζαχ. 2.9). Ψάλει βέβαια και ο μακάριος Δαβίδ˙ «Να, δεν θα νυστάξει ούτε θα κοιμηθεί αυτός που φυλάσσει τον Ισραήλ» (Ψαλμ. 120.30).
Επειδή όμως, μολονότι ο Ισραήλ ήταν αμπελώνας του Κυρίου Σβαώθ και αξιώθηκε να του γίνει ανάχωμα και φραγμός, όμως έβγαλε αγκάθια, γι’ αυτό τον παρέδωσε ο Θεός σε εκείνους που συνηθίζουν να βλάπτουν˙ γιατί λέγει˙ «θα χαλάσω τον φράκτη και θα αφεθεί σε διαρπαγή˙ θα γκρεμίσω επίσης τον τοίχο του και θα καταπατηθεί, και θα εγκαταλείψω τον αμπελώνα μου ώστε να κλαδευθεί και να σκαφθεί» (Ησ. 5.5-6). 
Γι’ αυτό και τον κατέστρεψε κάπρος από το δάσος και όνος άγριος τον κατέφαγε. Ότι άφησε ο Θεός τον αμπελώνα του και τον εγκατέλειψε, το διδάσκει ο Σωτήρας λέγοντας˙ «Ιερουσαλήμ, Ιερουσαλήμ, συ που σκοτώνεις τους προφήτες και λιθοβολείς τους απεσταλμένους σε σένα, πόσες φορές θέλησα να μαζέψω τα παιδιά σου, όπως η όρνιθα μαζεύει τα μικρά της κάτω από τα φτερά της, και δεν θελήσατε. Να αφήνετε πια το σπίτι σας έρημο» (Ματθ. 23.37-8).
Το προανήγγειλε αυτό και με την φωνή του προφήτη λέγοντας˙ «Εγκατέλειψα το σπίτι μου, άφησα την κληρονομία μου. Παρέδωκα την αγαπημένη ψυχή μου στα χέρια των εχθρών της. Έγινε για μένα η κληρονομιά μου σαν το λιοντάρι στο δάσος, έβγαλε φωνή εναντίον μου˙ γι’ αυτό και την μίσησα» (Ιερ. 12.7-8)
Αναφέρει κάπου ο Ιώσηπος, ο οποίος διεκτραγώδησε τα παθήματα των Ιουδαίων, όοτι όταν επρόκειτο να γίνει άλωση της Ιερουσαλήμ, άκουγαν οι ιερείς μέσα στον ναό μια φωνή σαν να φώναζαν άγγελοι˙ Φεύγομε από εδώ.
Ότι βέβαια όταν πολιορκούσαν την πόλη, όλοι όσοι ήταν μέσα ζητούσαν κάποιο τρόπο να φύγουν, πως μπορούμε ν’ αμφιβάλουμε; Από αυτό μπορούμε να συμπεράνουμε για τα παθήματα της χώρας των Ιουδαίων. Πραγματικά ήταν πολυπόθητο για τους πολιορκούμενους να μπορέσουν να σώσουν και μόνο την ζωή τους, ενώ για την περιουσία τους ή και την ίδια την πόλη δεν έδειχναν κανένα ενδιαφέρον.
Πρέπει όμως να γνωρίζουμε, ότι πολλές φορές συμβαίνει και η ίδια η ζωή του ανθρώπου να εγκαταλείπεται από τον Θεό., αν δεν θέλει να εκτελέσει ορθά τις εντολές του, και κλίνοντας τον αυχένα στα δεσποτικά προστάγματα, να αποδώσει τους καρπούς της ευσεβείας σ’ αυτόν. Αν και χρημάτισε υιός ή θυγατέρα του Θεού, αν και έγινε Σιών, που σημαίνει παρατηρητήριο, δηλαδή που έχει υψηλή διάνοια και καθαρώτατο νου, που μπορεί να βλέπει τα μυστήρια, έπειτα πράττοντας όσα δεν έπρεπε, φαίνεται να παροργίζει τον άγιο  του Ισραήλ˙ γι’ αυτό θα εγκαταλειφθεί από αυτόν και σαν αφρούρητο αμπέλι θα παραδοθεί στον Σατανά και με τα πάθη της σάρκας θ’ αναδειχθεί έρημος από κάθε αρετή και γυμνός από τις τιμές της αγαθής διαβίωσης και γεμάτος από κάθε κακό.

(Αγ. Κυρίλλου Αλεξανδρείας, Έργα, ΕΠΕ τ. 16 σσ. 35-41).

impantokratoros.gr 

Εγκύκλιος Μητροπολίτου Σπάρτης Ευστάθιου για την εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου

10/08/2012

Π ρ ὸ ς

Τούς εὐσεβεῖς χριστιανούς τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεώς μας.

«Τῇ ἐνδόξῳ κοιμήσει σου, οὐρανοί ἐπαγγέλλονται καί ἀγγέλων γέγηθε τά στρατεύματα, πᾶσα ἡ γῆ δέ εὐφραίνεται..».

Χριστιανοί μου Ἀγαπητοί,

Δεκαπέντε μέρες ἡ Ἐκκλησία μας ἔψαλλε εὐλαβικά ὕμνους στή μνήμη τῆς Ὑπεραγίας μας Θεοτόκου. Κατά τό διάστημα αὐτό, ὁ φιλόθρησκος λαός μας εἶχε προσηλωμένη τή σκέψη του καί τήν ψυχή του στήν  πιό ἀγαπημένη και πιό οἰκεία σ’ ὅλους μας ἁγία Μορφή, τήν Παναγία μητέρα τοῦ Χριστοῦ, τή Μεγάλη Μάνα κάθε ανθρώπου, τό ὄνομα τῆς ὁποίας ἔρχεται στά χείλη μας σέ κάθε δύσκολη στιγμή τῆς ζωῆς μας. Καί σήμερα ὅλοι μας, μικροί καί μεγάλοι, ἄνδρες καί γυναῖκες, ἄρχοντες καί ἀρχόμενοι νιώθουμε τή χαρά τῆς γιορτῆς της. Ὁδηγημένοι ἀπό τήν ἄσβεστη πίστη μας συνωθούμαστε μέ κατάνυξη στούς Ναούς, γιά νά ἀνάψουμε τό πτωχό κεράκι μας, δεῖγμα πλούσιας εὐγνωμοσύνης καί τιμῆς στήν «ἐν πρεσβείαις ἀκοίμητον Θεοτόκον…», τήν ἀνεξάντλητη πηγή  προστασίας, ἐλπίδας καί χαρᾶς.

Ἀλήθεια, ποιός εἶναι ἱκανός νά ἐξηγήσει μέ λόγια  τό μυστήριο τῆς ζωῆς τῆς Θεοτόκου καί τῆς σημερινῆς ἁγίας ἑορτῆς της; Ποιό στόμα θά ἐκφράσει καί ποιά γλῶσσα θά λαλήσει γιά τή μεγαλώνυμη Θεοτόκο Μαρία, πού ἐξέπληξε ἀκόμη καί τίς οὐράνιες ἀγγελικές δυνάμεις;  Ὁ κάλαμος τοῦ ἐμπνευσμένου ὑμνογράφου και ὁ χρωστήρας τῆς ἁγιογραφίας δέ στάθηκαν μέχρι σήμερα ἱκανοί νά ἐκφράσουν ἀπόλυτα, παρά μόνο νά προσεγγίσουν τό μυστήριο τῆς ἀειπαρθένου Μαρίας. Καί αὐτό, διότι ὁ ρόλος της στό σχέδιο τοῦ Θεοῦ γιά τή σωτηρία τοῦ κόσμου εἶναι καί θά παραμείνει μυστήριο. Ἐκείνη εἶναι πού ἐκπροσώπησε ἑκούσια καί συνειδητά τό ἀνθρώπινο γένος στό μυστήριο τῆς θείας οἰκονομίας, ἀφοῦ ἔγινε τό ἀνθρώπινο πρόσωπο πού συνεργάστηκε  μέ τόν Θεό, γιά νά σωθεῖ καί νά ἀναγεννηθεῖ ὁ κόσμος. Ἡ συγκατάβασή της  ἀποτελεῖ  τό κατεξοχήν μεγαλεῖο της.

Γιά αὐτή τή συναίνεση καί ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας τήν τιμᾶ ὡς «ἐνδοξοτέραν ἀσυγκρίτως» τῶν Χερουβείμ καί τῶν Σεραφείμ καί τήν τοποθετεῖ ψηλότερα ἀπό κάθε ἄλλο δημιούργημα τοῦ Θεοῦ μέσα στήν ὁρατή ἀλλά καί στήν ἀόρατη κτίση. Μ’ ἄλλα λόγια, ἡ Παναγία μας κατέχει ξεχωριστή, πρωταρχική θέση μέσα στή λατρεία τῆς Ἐκκλησίας μας. Εἶναι ὁ πρῶτος ἄνθρωπος. Μετά τόν Θεάνθρωπο Χριστό εἶναι ἡ Παρθένος Θεοτόκος, ἀπό τήν ὁποία πῆρε σάρκα ὁ Ἰησοῦς καί ἡ ὁποία χαριτώθηκε θαυμαστά καί θεϊκά ἀπό τήν ἕνωσή της μέ τόν σαρκωθέντα Θεό.

Δέν εἶναι, ὅμως, ἡμέρα πένθους ἡ σημερινή. Δέ θρηνοῦμε θάνατο, διότι «τάφος καί νέκρωσις οὐ ἐκράτησε..», ἀλλά πανηγυρίζουμε τήν «Κοίμηση» καί τή «μετάσταση» «ἐκ γῆς πρός οὐρανόν». Ἔφυγε ἀπό τήν ἐπίγεια ζωή, πού τήν πότισε ἡ πίκρα τοῦ Γολγοθᾶ, καί ἀνέβηκε στούς οὐρανούς, στό Βασίλειο τῆς χαρᾶς ὡς βασίλισσα τῶν ἀγγέλων.  Γι’ αὐτό καί οἱ ψαλμωδίες τῆς Ἐκκλησίας μας δέν εἶναι μοιρολόγια. Δίνουν τόν τόνο τῆς χαρᾶς στήν Κοίμηση τῆς Θεοτόκου. «Τῇ ἐνδόξῳ κοιμήσει σου, οὐρανοί ἐπαγγέλλονται καί ἀγγέλων  γέγηθε τά στρατεύματα, πᾶσα ἡ γῆ δέ εὐφραίνεται..».

Τά ἑκατομμύρια τῶν πιστῶν μέ ἱερά αἰσθήματα παρακαλοῦν σήμερα τή Μητέρα τοῦ Θεανθρώπου, γιατί γνωρίζουν ὅτι «πολλά ἰσχύει δέησις μητρός πρός εὐμένεια Δεσπότου». Εἶναι ἀκλόνητη ἡ πίστη μας, ὅτι ἡ Παναγία συμπάσχει στόν πόνο καί συγχαίρει στή χαρά μας. Ἄς θυμηθοῦμε ὅτι Αὐτή στέκει μοναδική παρηγοριά καί δύναμη τῆς μάνας πού ξαγρυπνᾶ στό προσκέφαλο τοῦ ἄρρωστου παιδιοῦ της. Ἡ δύστυχη μάνα στή Μητέρα τοῦ Κυρίου μας καταφεύγει, πού ἀγάπησε καί πόνεσε γιά τό Παιδί της. «Παναγία μου, τό παιδί μου!» εἶναι ἡ θερμή προσευχή καί ἔκφραση τῶν δακρυσμένων ματιῶν της. Ὁ ναυτικός, ἐπίσης, στίς τρικυμιασμένες νύκτες, βλέποντας γύρω του ἀμέτρητα μνήματα στά μαῦρα κύματα τῆς τρικυμίας, τήν Παναγία ὁλόχρυση σάν τόν ἥλιο βλέπει μέ τά μάτια τῆς πίστεως νά κατευθύνει τό καράβι του.

Ἐμεῖς, εἰδικά, ἀδελφοί μου,  ὡς Ἕλληνες ἔχουμε ἰδιαίτερες σχέσεις μέ τήν Παναγιά μας, ἀφοῦ οἱ θαυματουργικές της ἐπεμβάσεις στή ζωή τοῦ Γένους μας εἶναι ἀμέτρητες καί τήν ἔχουν ἀναδείξει σέ  ὑπέρμαχο τοῦ χριστωνύμου λαοῦ, σέ μεσίτρια πρός τόν Σωτῆρα, σέ ὁδηγήτρια στούς ἀγῶνες, σέ σκέπη καί ἐλπίδα στίς συμφορές. Διαφύλαξε γιά χίλια χρόνια τή Βασιλεύουσα ἀπό τούς Βαρβάρους. Ἀπάλλαξε τό ἔθνος μας ἀπό σκλαβιά τεσσάρων αἰώνων. Συμπαραστάθηκε καί συμπαραστέκεται σέ ὅλους τούς τίμιους συλλογικούς ἀγῶνες μας. Κάτω ἀπό τήν προστασία τῆς ἀγάπης της ζήσαμε ὡς λαός καί μέ τή δύναμή της πολεμήσαμε ὡς στρατός. Ἦταν καί πάντα θά εἶναι Τροφός μας καί Φρουρός, Μητέρα, Προστάτιδα, Ἐλευθερώτρια τῆς Ἑλλάδος.

Χριστιανοί μου ἀγαπητοί,

Σήμερα πού ἀλλεπάλληλα γεγονότα καί κίνδυνοι μᾶς πλήττουν, διαβρώνοντας τά ἠθικά θεμέλια τῆς κοινωνίας μας, χρειαζόμαστε ἀπαραίτητα ἕνα λιμάνι, κάποια ἀσφάλεια καί προστασία. Γιά τόν πιστό χριστιανό τό λιμάνι τό ἐξασφαλίζει ἡ Παναγία μας.  Ἄς τήν παρακαλέσουμε θερμά νά εἰσακούσει τήν παράκλησή μας: «Σύ με κυβέρνησον πρός τόν λιμένα σου» καί «φύλαξον ὑπό τήν σκέπην σου» τόν δοκιμαζόμενο λαό μας καί τήν ἱστορική πατρίδα μας.

Τέλος, ζητῶ τήν κατανόησή σας, ἀκόμη καί τή συγγνώμη σας, γιατί καί ἐφέτος θά παρακαλέσω, ὅπως κάθε χρόνο αὐτή τήν ἡμέρα, νά βοηθήσετε  τά 13 Ἱδρύματα τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεώς μας, πού τόν τελευταῖο καιρό λόγω τῆς οἰκονομικῆς ὕφεσης ἀντιμετωπίζουν πρόβλημα ἐπιβιώσεως. Σᾶς εὐχαριστῶ εὐγνωμόνως, καί ἐπικαλοῦμαι τήν εὐλογία τῆς Παναγίας μας γιά τήν ὑγεία καί τήν προκοπή σας.

Εὐχέτης θερμός πρός τήν ὑπεραγία Θεοτόκο

Ὁ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ

Ὁ ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΠΑΡΤΗΣ

ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ

Ο μητροπολίτης Σιατίστης Παύλος μιλά για τον μακάριο Γέροντα Ιάκωβο Τσαλίκη

http://www.pemptousia.gr/new_videothiki/?v=39129

ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΑΝΘΡΗΣΚΕΙΑ – ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ.

   Ἡ πιλοτική ἐφαρμογή τοῦ νέου Προγράμματος Σπουδῶν γιά τό μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν κατά τό σχολικό ἔτος 2011-2012 δημιουργεῖ δικαιολογημένα ἀντιδράσεις. Τό νέο μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν δέν ἔχει πιά ὈρθόδοξοΧριστιανικό χαρακτῆρα, δέν βοηθεῖ τούς μαθητάς νά γνωρίσουν τήν Χριστιανική τους Πίστι, δέν οἰκοδομεῖ τήν θρησκευτική, τήν ἐθνική καί τήν πολιτισμική ταυτότητα τῶν ἑλληνοπαίδων.

     Θεολόγοι καί ἄλλοι ἐπιστήμονες, πού ἐκπροσωποῦν θεολογικούς καί ἐκπαιδευτικούς φορεῖς, ἀγωνιοῦν καί διαμαρτύρονται ἐπί δεκαετίες τόσο γιά τήν ἐνδεχόμενη κατάργησι τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν στήν δημόσιαἐκπαίδευσι ὅσο καί γιά τήν μετατροπή του σέ θρησκειολογικό. Ὑπάρχουν θαυμάσιες καί ἐμπεριστατωμένες ἀναλύσεις. Γιά τό ἴδιο θέμα καί ἡ Ἱερά Κοινότης τοῦ Ἁγίου Ὄρους, ἐκφράζουσα τήν διαχρονική αὐτοσυνειδησία τοῦἑλληνορθοδόξου Γένους μας, διαμαρτυρήθηκε μέ ἐπιστολή της (28/12/2010 – 10/1/2011) πρός τήν τότε Ὑπουργό Παιδείας καί ἐτόνισε ὅτι τό μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν δέν πρέπει νά ἀποκτήσῃ χαρακτῆρα διαθρησκειακό, ἀλλά νάἔχῃ χαρακτῆρα Ὀρθόδοξο.

     Προσφάτως (μέ ἡμερομηνία 4 Ἰουλίου 2012) τό «Ὑπόμνημα» τοῦ κ. Ἡρακλῆ Ρεράκη, Καθηγητοῦ τῆς Παιδαγωγικῆς – Χριστιανικῆς Παιδαγωγικῆς στήν Θεολογική Σχολή τοῦ Ἀριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης πρός τήν Ἱερά Σύνοδο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, μᾶς πληροφορεῖ μέ ἐπιστημονικῶς τεκμηριωμένα θεολογικά καί παιδαγωγικά ἐπιχειρήματα ὅτι:

α) Ἡ διδασκαλία τοῦ νέου μαθήματος Θρησκευτικῶν προϋποθέτει τήν παραδοχή ὅτι ἡ Ἑλλάδα εἶναι ἤδη μία πολυπολιτισμική χώρα. Ἡ παρουσία ὡστόσο οἰκονομικῶν μεταναστῶν δέν ἔχει δημιουργήσει ἰδιαίτερες πολιτισμικές ὀντότητες καί ἑπομένως τέτοια προϋπόθεσις δέν ὑφίσταται στόν ἑλληνικό χῶρο.

β) Τό γνωσιακό (πολυθρησκειακό) περιεχόμενο τοῦ νέου μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν καθιστᾶ τήν διδασκαλία τοῦ μαθήματος ἀπολύτως ἀντιπαιδαγωγική. Εἶναι παιδαγωγικῶς ἀνεπίτρεπτη ἡ στόχευσις τοῦ νέου Προγράμματος Σπουδῶν, πού προβλέπει νά βομβαρδίζωνται τά παιδιά τῆς σχολικῆς ἡλικίας μέ γνωστικό ὑλικό, τό ὁποῖο δέν μποροῦν νά ἀφομοιώσουν οὔτε πολλῷ μᾶλλον νά ἀξιοποιήσουν δημιουργικά. Ἀντιθέτως, ἡ διδασκαλία περί τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως, περί τῆς λατρευτικῆς καί μυστηριακῆς ζωῆς, περί τῆς ἐμπειρίας τῶν Ἁγίων μας, περί τῆς μοναδικότητος τῆς ἐν Χριστῷ σωτηρίας, ἀφορᾶ σέ θέματα, γιά τά ὁποῖα οἱ μαθηταί αὐτῆς τῆς ἡλικίας ἔχουν τόσο τίςἐμπειρικές ὅσο καί τίς γνωστικές προϋποθέσεις νά ἀκούσουν, νά συζητήσουν, νά προβληματισθοῦν καί συνεπῶς νά ἀναπτύξουν κριτικό ἐνδιαφέρον γιά ὅλες τίς ἄλλες θρησκεῖες.

γ) Σύμφωνα μέ τό νέο Πρόγραμμα Σπουδῶν οἱ μικροί μαθηταί διδάσκονται νά εἶναι χειραφετημένοι ἀπό «ὅ,τι ὀνομάζεται ‘‘πρόσδεση στό παρελθόν’’», δηλαδή τήν πίστι τῶν γονέων τους, οἱ δέ διδάσκοντες τά Θρησκευτικά προτρέπονται νά «ἀποστασιοποιοῦνται, κατά τό δυνατόν, ἀπό τή θρησκεία στήν ὁποία ἐνδεχομένως ἀνήκουν εἴτε πατροπαράδοτα εἴτε ἀπό ἐπιλογή».

δ) Ἡ προσφερόμενη θρησκευτική ἀγωγή δέν ἔχει ἀναφορά στόν Χριστό ὡς Θεό, Σωτῆρα καί Λυτρωτή, ὅπως τόν γνωρίζουμε ἀπό τήν Ὀρθόδοξο Πίστι μας, ἀλλά κατά τρόπο πανθρησκειακό «καλεῖται νά ἑστιάσει τό ἐνδιαφέρον τοῦ μαθητῆ στήν ἀνθρώπινη διάσταση τῶν θρησκειῶν … ὡς διαχρονική πηγή ἔμπνευσης γιά τόν πολιτισμό καί ἄντλησης προσωπικοῦ ἀλλά καί συλλογικοῦ ὑπαρξιακοῦ νοήματος».

     Εἶναι προφανές ὅτι οἱ ἀρχιτέκτονες τοῦ νέου Προγράμματος Σπουδῶν ἔχουν κατά νοῦν νά ἀποδομήσουν ὅ,τι δέν πρόλαβαν νά γκρεμίσουν οἱ Βαυαροί τῆς Ἀντιβασιλείας τοῦ Ὄθωνος.

     Ὁ ἄκρατος ἐκδυτικισμός τῆς δημοσίας ἐκπαιδεύσεως ἐκείνης τῆς ἐποχῆς, παρότι ἀπέκοψε τήν γενικώτερη Παιδεία ἀπό τίς φυσικές της ρίζες πού ξεκινοῦσαν ἀπό τήν ἀρχαία Ἑλλάδα καί δημιουργικά πέρασαν στήν χριστιανική Βυζαντινή αὐτοκρατορία καί κατόπιν στήν παιδεία τῶν διδασκάλων τοῦ Γένους καί τῶν κρυφῶν σχολειῶν, δέν εἶχε ὁριστικά ἀκυρώσει τόν Ὀρθόδοξο χαρακτῆρα τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν. Ἡ θρησκευτική παιδεία, ἄν καί δέν στοιχοῦσε ἀκριβῶς στίς προσδοκίες καί στά ὁράματα τῶν πατέρων τοῦ νεωτέρου Ἑλληνισμοῦ, τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ, τοῦ Καποδίστρια, τοῦ Μακρυγιάννη, τῶν ἁγίων Νεομαρτύρων, ἐν τούτοις διατηροῦσε τόν χαρακτῆρα τῆς διδασκαλίας τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως. Ἀκόμη καί ὁ πολύς Ἀδαμάντιος Κοραῆς, ὁ ὁποῖος δέν συμπαθοῦσε τήν παιδεία πού πήγαζε ἀπό τήν βυζαντινή μας παράδοση καί διατηρήθηκε στούς κύκλους τῶν Κολλυβάδων, δέν δίσταζε νά ὑποστηρίξῃ τόν κατηχητικό χαρακτῆρα τῆς δημοσίας παιδείας στό ἀναγεννώμενο ἑλληνικό κράτος. Στίς «Σημειώσεις εἰς τό προσωρινόν πολίτευμα τῆς Ἑλλάδος τοῦ 1822 ἔτους» (τό Σύνταγμα τῆς Α’ ἐν Ἐπιδαύρῳ Ἐθνοσυνελεύσεως), σχολιάζοντας τό ἄρθρο πού ἀφορᾶ στήν δημόσια παιδεία, ὁρίζει τήν μορφή τῆς θρησκευτικῆς παιδείας ὡς «κατήχησιν» καί κάνει τίς ἑξῆς σημαντικές καί γιά τήν σημερινή πραγματικότηταπαρατηρήσεις: «Τό αἴτιον, διά τί ὀνομάζω τελευταίαν τήν Κατήχησιν, εἶναι ὅτι, ἐπειδή ὑποθέτω ἀνοικτά τά κοινά σχολεῖα ὄχι μόνον εἰς ὅλας τάς αἱρέσεις τῶν χριστιανῶν, ἀλλά καί εἰς τούς Ἰουδαίους καί εἰς τούς Τούρκους, καλόν εἶναι νά παραδίδεται ἡ κατήχησις δύο ἡμέρας τῆς ἑβδομάδος μόνας, εἰς μόνα τῶν Ἀνατολικῶν τά τέκνα, μετά τήν ἀπόλυσιν τῶν ἑτεροδόξων ὁποιωνδήποτε, παρεκτός ἄν κἀνείς ἀπό τούς γονεῖς τούτων αὐτόκλητος ζητήσῃ δίς καί τρίς, ὡς χάριν, τήν εἴσοδον τοῦ τέκνου του εἰς τῆς κατηχήσεως τήν παράδοσιν»

(ἔκδ. ἐν Ἀθήναις, 1933, ὑπό Θεμ. Π. Βορίδου).

     Γιά τό περιεχόμενο τῆς Ὀρθοδόξου Χριστιανικῆς ἀγωγῆς ἔχει γίνει πολλή συζήτησις ἀπό ἀξιολόγους θεολόγους. Κατά καιρούς, μέ ἀνακοινώσεις σέ συνέδρια καί μέ ἄρθρα, ἔχουν γίνει προτάσεις γιά τήν ὑπέρβασι τῶν δυτικῶν θεολογικῶν ἐπιδράσεων στό ἀναλυτικό πρόγραμμα καί στό περιεχόμενο τοῦ μαθήματος. Στόχος τῶν προτάσεων ἦταν ὁ προσανατολισμός τοῦ μαθήματος πρός τήν κατεύθυνσι τῆς καλλιέργειας τοῦ Ὀρθοδόξου ἐκκλησιαστικοῦ φρονήματος. Ὁ καθηγητής Νίκος Ματσούκας π.χ. ἔγραφε μεταξύ ἄλλων: «Καταλαβαίνει κανείς εὔκολα πώς δέν εἶναι δυνατό νά εὐοδωθοῦν οἱ σκοποί τοῦ θρησκευτικοῦ μαθήματος, πού στήν προκειμένη περίπτωση γιά μᾶς εἶναι ἡ καλλιέργεια τοῦ ὀρθοδόξου φρονήματος, ἄν δέν ὑπάρχουν τά πολιτιστικά ἀγαθά τῆς βυζαντινῆς μας παραδόσεως καί δάσκαλοι πού θά ἐμπνεύσουν τό μεράκι γι’ αὐτά τά ἀγαθά. Προϋποτίθεται βέβαια ἡ ὕπαρξη τοῦ ζωντανοῦ χριστιανικοῦ πνεύματος πού ἐκφράζεται στά πλαίσια τῆς λατρείας». Καί σχεδόν συμπερασματικά, σάν μία προτροπή ἐξόδου τῆς θεολογίας καί τῆς θρησκευτικῆς παιδείας ἀπό τήν «βαβυλώνεια αἰχμαλωσία» τους στά δυτικά πρότυπα, συμπληρώνει: «Τό ἀναλυτικό πρόγραμμα τοῦ θρησκευτικοῦ μαθήματος πρέπει νά ἀναθεωρηθεῖ ἀπό τά βάθρα του καί νά δοθεῖ μέ τρόπο πιό συγκεκριμένο ἡ ἱστορική ζωή τῆς Ὀρθοδοξίας» (περιοδ. ΣΥΝΑΞΗ, τεῦχ. 1 (1982), σελ. 36 καί 40).

     Μέ τό νέο Πρόγραμμα Σπουδῶν, εἰς πεῖσμα τῆς ἀνάγκης γιά μία Ὀρθόδοξο διδαχή μέ τά «ἀγαθά τῆς βυζαντινῆς μας παραδόσεως», ἐπιβάλλεται ἕνας σύγχρονος βαρλααμιτισμός πού εἰσχωρεῖ βάναυσα στά σπλάγχνα τοῦ Γένους.

     Ἡ οὐμανιστική παιδεία, μέ μορφή διαφορετική ἀπό ἐκείνη τοῦ παλαιοῦ βαρλααμιτισμοῦ, μέ τά χαρακτηριστικά τοῦ πανθρησκειακοῦ συγκρητισμοῦ, εἰσβάλλει στά σχολεῖα γιά νά ἀκυρώσῃ τήν Παιδεία τοῦ Γένους. Ἐπιχειρεῖται νάἀποκοποῦν τά παιδιά ἀπό τίς ζωογόνες ρίζες τῆς πατροπαραδότου Ὀρθοδόξου Πίστεως, πού καθιστᾶ τούς ἀνθρώπους Σῶμα Χριστοῦ, Ἐκκλησία Χριστοῦ, «κοινωνούς θείας φύσεως» (Β’ Πέτρ. 1, 4), καί νά ἀφομοιωθοῦν στήν χοάνη μιᾶς οὐμανιστικῆς θρησκευτικότητος πού δέν ἐλευθερώνει τόν ἄνθρωπο ἀπό τήν ἁμαρτία καί τόν θάνατο, δέν τόν ὁδηγεῖ στόν ἁγιασμό καί τήν θέωσι, ἀλλά, τοὐναντίον, τόν προετοιμάζει γιά νά ἀποδεχθῇ τήν δαιμονικήΠανθρησκεία.

     Αὐτός ὁ ἰδιότυπος νεοβαρλααμιτισμός ἐπιβάλλεται ἀπό μία μερίδα θεολόγων, οἱ ὁποῖοι δείχνουν πώς εχθρεύονται τήν ἡσυχαστική θεολογία τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, τήν μαρτυρική Ὀρθοδοξία τῶν Νεομαρτύρων, τήν ἀσκητική παιδεία τῶν Κολλυβάδων, τήν ἁπλοϊκή πίστι τῶν ἀγωνιστῶν τῆς Παλιγγενεσίας τοῦ 1821. Οἱ θεολόγοι αὐτοί δέν κατανοοῦν ὅτι ἀντιστρατεύονται τόν λόγο τῶν Προφητῶν, τῶν Ἀποστόλων καί τῶν Πατέρων, ὁ ὁποῖος δέν ἀναγνωρίζει ἄλλες ὁδούς σωτηρίας πλήν τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ. «Οὐκ ἔστιν ἐν ἄλλῳ οὐδενὶ ἡ σωτηρία, οὐδὲ γὰρ ὄνομά ἐστιν ἕτερον ὑπὸ τὸν οὐρανὸν τὸ δεδομένον ἐν ἀνθρώποις ἐν ᾧ δεῖ σωθῆναι ἡμᾶς» (Πράξ. 4, 12). _έν κατανοοῦν ἑπομένως ὅτι, στεροῦντες ἀπό τά Ὀρθόδοξα Ἑλληνόπουλα τήν ἀναγκαία γι’ αὐτά Ὀρθόδοξη ἐκκλησιαστική παιδεία καί ἐπιβάλλοντες τήν δημόσια πολυθρησκειακή θρησκευτική ἐκπαίδευσι, φανερώνουν τήν κρίσι θεολογίας καί πιό πολύ τήν κρίσι πίστεως, στήν ὁποία βρίσκονται, γιά νά θυμηθοῦμε τόν σχετικό λόγο τοῦ π. Γεωργίου Φλωρόφσκυ.

     Διερωτᾶται κανείς, ἐάν μπορεῖ οἱ θεολόγοι αὐτοί νά θεωροῦνται μέλη τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, ὅταν ἐν τοῖς πράγμασι ὑπονομεύουν τό διδακτικό της ἔργο στίς εὐαίσθητες ἀκόμη ψυχές τῶν μαθητῶν. Ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι δένμποροῦν νά εἶναι ἐντός τοῦ περιβόλου τῆς Ἐκκλησίας, δέν μποροῦν νά εἶναι μέλη τοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ, ἐφ’ ὅσον τό ὑποσκάπτουν.

     Οἱ ἐμπνευσταί τοῦ νέου Προγράμματος Σπουδῶν φαίνεται νά πιστεύουν ὅτι ὁ λαός μας δέν χρειάζεται τόν Χριστό στήν Παιδεία, ἀλλά ὅτι ἔφθασε ἡ ὥρα νά ζητήσῃ ἀπό τόν Χριστό νά «ἀπέλθῃ τῶν ὁρίων αὐτῶν». Ὅμως, πρίν ἀπό ἐμᾶς, ἄλλοι λαοί, τῶν ὁποίων τίς ἀρχές διδασκαλίας τοῦ θρησκευτικοῦ μαθήματος πασχίζουμε νά ἀντιγράφουμε, εἶχαν διώξει τόν Χριστό ἀπό τήν παιδεία τους καί ἔζησαν τίς συνέπειες τῆς ἀπομακρύνσεώς Του. «Τό σχολεῖον τῆς Εὐρώπης ἔχει ἀποχωρισθῆ ἀπό τήν πίστιν εἰς τόν Θεόν. Εἰς αὐτό ἔγκειται ἡ μεταστροφή της εἰς δηλητηριάστριαν, εἰς αὐτό καί ὁ θάνατος τῆς εὐρωπαϊκῆς ἀνθρωπότητος», εἶπε μέ κάθε εἰλικρίνεια ὁ βαθύς γνώστης τῆς εὐρωπαϊκῆς κουλτούρας, ἅγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς, ὁ ὁποῖος ἔζησε στό ἴδιο του τό σῶμα τήν βαρβαρότητα τῆς ἀποχριστιανοποιημένης Εὐρώπης, ὅταν ἦταν αἰχμάλωτος τῶν Ναζί στά στρατόπεδα τοῦ Νταχάου.

     Ὁ σύγχρονος νεοελληνικός οὐμανισμός ἐπιβάλλει στούς Νεοέλληνες νά διώξουν ἀπό τήν δημόσια θρησκευτική Ἐκπαίδευσι τόν Χριστό τῆς Ὀρθοδόξου Παραδόσεως καί νά δεχθοῦν τήν νεοεποχίτικη πολυθρησκειακή θρησκευτική παιδεία, τήν παιδεία τῆς Πανθρησκείας. Ἐλπίζουμε ὅτι ὁ λαός μας δέν θά ὑποκύψῃ στίς ἐπιλογές μιᾶς μειοψηφίας θεολόγων καί διαμορφωτῶν τῆς δημόσιας παιδείας, ἀλλά θαρραλέα θά ζητήσῃ ἀπό τούς ἁρμοδίους παράγοντες τῆς Πολιτείας νά ἐπανεξετάσουν τό θέμα, νά τό θέσουν σέ ἕνα οὐσιαστικό δημοψήφισμα, ἀφοῦ ἀκουσθοῦν καί οἱ Ὀρθόδοξες καί οἱ πανθρησκειακές προτάσεις, γιά νά ἐπιλέξῃ μόνος του ἄν ἀκόμη θέλῃ τόν Χριστό στήν Παιδεία ἤ ἄν ἐπιθυμῇ τήν ἀπο-Χριστοποίησί της.

     Πιστεύουμε ὅτι ὁ ἑλληνικός λαός, παρά τίς ἁμαρτίες του πού τόν ὡδήγησαν στήν παροῦσα πολύπλευρη κρίσι, στό βάθος τῆς ψυχῆς του εἶναι πιστός στήν Ὀρθοδοξία καί τήν Ἐκκλησία του. Αὐτό τό δείχνει, ὁσάκις οἱ περιστάσεις τοῦ ἐπιτρέπουν νά ἐκφράζῃ ἀνεπηρέαστος τήν πίστι του στόν Χριστό καί τήν Ἐκκλησία. Τήν Ὀρθόδοξη Χριστιανική παιδεία προτιμοῦν ὄχι μόνο τό τρία τοῖς ἑκατόν τῶν Νεοελλήνων πού ἐκκλησιάζονται τίς Κυριακές ἀλλά καί ἡ συντριπτική τους πλειοψηφία πού αἰσθάνονται καί δηλώνουν Χριστιανός Ὀρθόδοξος, πού τιμοῦν τίς μεγάλες ἑορτές τῆς Ἐκκλησίας, πού βαπτίζουν τά παιδιά τους, πού ἀγαποῦν τίς χριστιανικές τους παραδόσεις, πού κάποτε μετανοοῦν γιά τά λάθη τους, πού παίρνουν τό ἐφόδιο τῆς αἰωνίου Ζωῆς, πού ἀφήνουν τήν τελευταία τους πνοή μέ ἐλπίδα στόν Χορηγό τῆς ζωῆς καί Νικητή τοῦ Θανάτου.

     Αὐτά τά παρακάμπτουν οἱ ἐπίδοξοι μεταρρυθμισταί τῆς θρησκευτικῆς παιδείας τοῦ Γένους. Θέλουν νά νοιώθουν ἐκσυγχρονισταί καί ὄχι «ἑπόμενοι τοῖς ἁγίοις πατράσι». Ἀλλοιῶς δέν ἐξηγεῖται ἡ ἐμμονή τους σέ δυτικόφερτεςμεθόδους πού ἀκολουθοῦν τίς ἀρχές τῆς θεωρίας τοῦ «θρησκευτικοῦ γραμματισμοῦ», μιᾶς θεωρίας πού δέν ἀνταποκρίνεται στούς στόχους τῆς Ὀρθοδόξου ἀγωγῆς, πού δέν συμβιβάζεται μέ τήν προοπτική τῆς θεώσεως.

     Ἀλλοιῶς δέν ἐξηγεῖται τό ὅτι, ἄν καί εἶναι Ὀρθόδοξοι θεολόγοι, δέν ἀντιλαμβάνονται ὅτι ἡ θρησκευτική ἀγωγή γιά τά Ὀρθόδοξα παιδιά πρέπει νά βασίζεται στήν πίστι καί στήν ζῶσα ἐμπειρία τῆς Ἐκκλησίας, στό κέντρο τῆς ὁποίας εἶναι ὁ Θεάνθρωπος Κύριος Ἰησοῦς Χριστός.

     Γιά μία ἀκόμη φορά τό ἴδιο δίλημμα ὀρθώνεται μπροστά μας. Οὐμανιστική ἤ θεανθρωποκεντρική παιδεία; Συσχηματισμός μέ τόν κόσμο ἐν ὀνόματι μιᾶς δῆθεν προσαρμογῆς στά νέα κοινωνικά δεδομένα ἤ προσήλωσις στήν πάντοτε καινή καί οὐδέποτε ἐκκοσμικευόμενη παιδαγωγική τοῦ μόνου ἀληθινοῦ Παιδαγωγοῦ, ὁ ὁποῖος μᾶς κάνει δικό Του Σῶμα, Ἐκκλησία Του, αὐθεντική εἰκόνα Του;

     Στό βιβλίο της «Τό Ἅγιον Ὄρος καί ἡ Παιδεία τοῦ Γένους μας» (1984), ἡ Ἱερά Κοινότης τοῦ Ἁγίου Ὄρους γράφει: «_έν μποροῦμε ἀτιμωρητί οἱ ὀρθόδοξοι Ἕλληνες νά παιδιαρίζωμε, στηριζόμενοι σ’ ὁποιαδήποτε δικαιολογία ἤ, περισσότερο νά αὐθαδιάζωμε.

     Ἄν αὐτοί πού προηγήθηκαν ἡμῶν, καί ἔζησαν καί τάφηκαν σέ τοῦτα τά χώματα, αὐτοσχεδίαζαν κάνοντας τό κέφι τους, τότε θά μπορούσαμε καί μεῖς νά συνεχίσωμε αὐτοσχεδιάζοντας.

     Ἄν ὅμως ἔζησαν διαφορετικά… τότε δέν μποροῦμε ἀτιμωρητί νά αὐτοσχεδιάζωμε, νά κάνωμε πρόβες, νά παίζωμε ἐν οὐ παικτοῖς.

     Ἄν δέν εἶχε θεολογήσει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς ὅπως θεολόγησε, ἀνακεφαλαιώνοντας τήν πεῖρα καί τή ζωή τῆς Ὀρθοδοξίας, σβήνοντας τή δίψα τοῦ σημερινοῦ βασανισμένου νέου ἀνθρώπου. Ἄν δέν ἦσαν γενάρχες τοῦνέου Ἑλληνισμοῦ ἕνας ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός καί ἕνας Μακρυγιάννης. Ἄν δέν ὑπῆρχαν ὅλα αὐτά στό αἷμα μας, τότε θά μπορούσαμε νά κάνωμε ὅ,τι μᾶς κατέβη.

     Τώρα δέν εἶναι ἔτσι. Τώρα βρισκόμαστε ἐν τόπῳ καί χρόνῳ ἁγίῳ. Δέν μπορεῖ νά εἴμαστε ἐπιπόλαιοι. Δέν ἀνήκομε στόν ἑαυτό μας. Ἀνήκομε σ’ αὐτούς πού μᾶς γέννησαν καί σ’ ὅλο τόν κόσμο. Εἴμαστε χρεωμένοι μέ πνευματική κληρονομιά» (σελ. 68-70).

Αὐτή εἶναι ἡ ἀλήθεια. Ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός ἵδρυε σχολεῖα γιά νά ὁδηγῆται δι’ αὐτῶν ὁ λαός σέ θεογνωσία, ὄχι σέ στεῖρα ἐγκυκλοπαιδική γνῶσι. Ἡ γνωσιολογία, ἡ ὁποία χαρακτηρίζει τό φρόνημα καί διέπει τά κηρύγματα τοῦἐθναποστόλου ἁγίου Κοσμᾶ, δέν εἶναι ἡ γνωσιολογία τῶν ἐγκυκλοπαιδιστῶν, τῶν εὐρωπαίων καί ἑλλήνων διαφωτιστῶν τοῦ 18ου αἰῶνος, τῶν βαυαρῶν ἀρχιτεκτόνων τῆς νεωτέρας παιδείας τοῦ ἑλληνικοῦ κράτους. Ἡ γνωσιολογία του εἶναι εὐθυγραμμισμένη μέ ἐκείνην τῶν Προφητῶν, τῶν Ἀποστόλων καί τῶν Πατέρων μέχρι τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ. Σέ αὐτήν τήν παιδεία προσανατόλιζε τό δοῦλον Γένος, ὅταν ἔλεγε: «Διατί ἀπό τό σχολεῖον μανθάνομεν τό κατά δύναμιν τί εἶναι Θεός, τί εἶναι Ἁγία Τριάς, τί εἶναι ἄγγελοι,  ἀρχάγγελοι, τί εἶναι δαίμονες, τί εἶναι Παράδεισος, τί εἶναι Κόλασις, τί εἶναι ἁμαρτία, τί εἶναι ἀρετή. Ἀπό τό σχολεῖον μανθάνομεν τί εἶναι ἁγία Κοινωνία, τί εἶναι Βάπτισμα, τί εἶναι τό ἅγιον Εὐχέλαιον, ὁ τίμιος Γάμος, τί εἶναι ψυχή, τί εἶναι κορμί, τά πάντα ἀπό τό σχολεῖον τά μανθάνομεν» (Ἰω. Μενούνου, Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ _ιδαχές, ἐκδ. Τῆνος, σελ. 142).

     Πιστεύουμε ὅτι οἱ ἐκτιμήσεις μας γιά τήν βούλησι τοῦ Ὀρθοδόξου ἑλληνικοῦ λαοῦ στό θέμα τῆς θρησκευτικῆς παιδείας εἶναι ὀρθές καί ὁ λαός μας, ἄν ἐρωτηθῇ, θά προτιμήσῃ νά μείνῃ πιστός στήν παρακαταθἠκη τῶν πατέρων του καί δέν θά ἀποδεχθῇ ἕνα πανθρησκειακό μάθημα γιά τά παιδιά του. θά προτιμήσῃ νά καταργηθῇ τό μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν παρά νά ἐκπέσῃ σέ μία ἀντίχριστη θρησκευτική ἀγωγή! Θά ἦταν προτιμότερο γι’ αὐτόν νά καταργηθῇ τό μάθημα καί νά προσφέρῃ μία Ὀρθόδοξη παιδεία στά παιδιά του ἔξω ἀπό τό δημόσιο σχολεῖο, παρά νά ἀποδεχθῇ μία δημόσια μύησι στήν ἐπερχόμενη Πανθρησκεία.

     Ἐάν παρά ταῦτα ὁ λαός μας ἐνσυνείδητα προτιμήσῃ νά ἀπομακρύνῃ τόν Χριστό ἀπό τήν δημόσια παιδεία, θά εἶναι μοιραῖα ἐκεῖνος ὑπεύθυνος τῆς ἐπιλογῆς του. Ὁ Χριστός, ὅπως μαρτυρεῖται στό Ἱερό Εὐαγγέλιο, δέν ἐκβιάζεικανένα. Εἶναι Θεός τῆς ἐλευθερίας. «Κρούει τήν θύραν» καί περιμένει νά τόν δεχθοῦμε. Ἀλλά καί ἀπομακρύνεται, ὅταν ἐμεῖς δέν τόν δεχόμαστε. Μόνον ἄς γνωρίζουμε ὅτι τό τίμημα τῆς ἀπουσίας τοῦ Χριστοῦ ἀπό τήν ζωή μας θά εἶναι βαρύ, θά εἶναι ὁ ὄλεθρος. Ὅπως λέγει ὁ προφητικός λόγος: «ὅτι ἰδού οἱ μακρύνοντες ἑαυτούς ἀπό σοῦ ἀπολοῦνται» (Ψαλμ. 72, 27). Καί ὅπως γράφει ὁ ἅγιος Νικόλαος Ἀχρίδος: «Ὁ Χριστός ἀπεμακρύνθη ἀπό τήν Εὐρώπην, ὅπως κάποτε ἀπό τήν χώραν τῶν Γαδαρηνῶν, ὅταν οἱ Γαδαρηνοί τό ἐζήτησαν.

Μόλις ὅμως Αὐτός ἔφυγεν, ἦλθε πόλεμος, ὀργή, τρόμος καί φρίκη, κατάρρευσις, καταστροφή». Συνοψίζοντες τά ἀνωτέρω διαμαρτυρόμεθα σέ ὅλους τούς τόνους καί πρός κάθε κατεύθυνσι γιά τό ὅτι μέ τό νέο Πρόγραμμα Σπουδῶν ἐξισώνονται ὁ Χριστός μέ τόν Μωάμεθ, τόν Βούδα, τόν Κομφούκιο, καί ἡ ἐν Χριστῷ ζωή μέ τήν θρησκευτικότητα τῶν ἄλλων θρησκειῶν, δηλαδή διδάσκεται στά παιδιά ὅτι σωτηρία ὑπάρχει καί στίς ἄλλες θρησκεῖες. Ὅσοι τό πράττουν, κηρύσσουν «ἕτερον εὐαγγέλιον», εὐαγγέλιο πλάνης, μέ τό ὁποῖο δέν μποροῦμε νάσυμφωνήσουμε. Ἐκφράζουμε τήν ἐλπίδα ὅτι οἱ πολιτικοί μας ἡγέται καί οἱ ἐκκλησιαστικοί μας ἄρχοντες δέν θά ἐπιτρέψουν νά ἐξισώνεται στίς ψυχές τῶν Ὀρθοδόξων μαθητῶν ἡ Ἀλήθεια μέ τό ψεῦδος, διότι τό φοβερό αὐτό πλῆγμα τῆς δαιμονικῆς Νέας Ἐποχῆς στό σῶμα τοῦ εὐλογημένου Ὀρθοδόξου λαοῦ μας θά ἀποτελέσῃ ἀσυγχώρητο λάθος τῆς γενεᾶς μας, ἡ ὁποία καί θά πληρώσῃ τό βαρύ τίμημα αὐτῆς τῆς ἀποστασίας.

 

Ὁ Καθηγούμενος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ὁσίου Γρηγορίου

 

Αρχιμ. Γεώργιος

Ὄχι στήν αὐτοκτονία! Ναί στήν μετάνοια καί στήν ἐξομολόγηση!

Ὄχι στήν αὐτοκτονία! Ναί στήν μετάνοια καί στήν ἐξομολόγηση!

Ἱερομόναχος Σάββας Ἁγιορείτης

«ἐν τῷ κόσμῳ θλῖψιν ἕξετε· ἀλλὰ θαρσεῖτε, ἐγὼ νενίκηκα τὸν κόσμον».¹

Ρωτήσανε τόν Γέροντα Παΐσιο, γιατί κάποιοι πού συναντοῦν δυσκολίες αὐτοκτονοῦν. Καί ὁ Γέροντας ἀπάντησε, ὅτι αἰτία εἶναι ὁ ἐγωισμός, ὁ ὁποῖος ὁδηγεῖ στήν ἀπελπισία.²
Ὁ διάβολος ψιθυρίζει στό αὐτί τοῦ ἀνθρώπου «ἐν καιρῷ θλίψεως» ὅτι ὅλα τελείωσαν κι ὅτι δέν μπορεῖ νά κάνει τίποτε πιά γιά τό πρόβλημά του.
Αὐτό ὅμως εἶναι ἕνα μεγάλο ψέμμα τοῦ διαβόλου, πού μᾶς πολεμᾶ μέ τό ἰσχυρότερο ὅπλο του, τήν ἀπελπισία!
Κι ἄν ὁ ἄνθρωπος δέ μπορεῖ νά κάνει τίποτε, μπορεῖ ὅμως ὁ Παντοδύναμος Θεός, πού μᾶς διαβεβαίωσε ὅτι «ἄνευ ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν»³. Ἀρκεῖ, νά στραφοῦμε σ’ Αὐτόν καί θά μᾶς δώσει ὅ,τι ἀκριβῶς μᾶς χρειάζεται.

Μᾶς καλεῖ: «δεῦτε πρός με πάντες οἱ κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένοι, κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς»!⁴ Αὐτή εἶναι μία ἁπλή, εὔκολη καί συγχρόνως σωτήρια κίνηση πού μᾶς σώζει καί σ’ αὐτήν καί στήν ἄλλη ζωή. Μ’ Αὐτόν μποροῦμε τά πάντα ὅπως διακήρυσσε ὁ μέγας Ἀπόστολος Παῦλος: «πάντα ἰσχύω ἐν τῷ ἐνδυναμούντι με Χριστῷ»!⁵
Ἡ ἐπίγεια κοσμική κοινωνία τῆς λατρείας τοῦ Μαμωνᾶ στήν ὁποία ζοῦμε, ἐπιχειρεῖ συνεχῶς νά ἀπομακρύνει μέ κάθε τρόπο καί μέσο τόν ἄνθρωπο ἀπό τόν Ἐπουράνιο Θεό καί νά τόν στρέφει πρός τόν ἐπίγειο ἄρχοντά της τόν διάβολο.
Τόν χειραγωγεῖ,  ὥστε νά γίνει αὐτάρκης-αὐτείδωλο, ὅπως ἔγινε ὁ Ἑωσφόρος ἀπό ἔπαρση, ἀποστατώντας ἀπό τόν Δημιουργό του, θεωρώντας τόν ἑαυτό του Θεό καί χάνοντας τόν Παράδεισο. Τόν στρέφει σέ πρόσκαιρα καί ὑλικά-φθαρτά πράγματα ἀπό τά ὁποῖα νομίζει ὅτι θά ἀντλήσει δύναμη καί δόξα-ἀπόλαυση-χαρά.
Κατά τόν ἴδιο τρόπο ὁ διάβολος παρέσυρε τούς Πρωτόπλαστους γιά τήν ἐπιθυμία μιᾶς θέωσης χωρίς Θεό, νά χάσουν τήν Ἐδέμ, τήν ἀθανασία καί τήν μακαρία κοινωνία τους μέ τόν Θεό. Ὁ διάβολος καί ἡ δαιμονοκρατούμενη σύγχρονη κοινωνία θέλει τόν ἄνθρωπο ἀνεξάρτητο (ἀπό ὅ,τι σωτήριο καί πνευματικό), ἀλλά οὐσιαστικά ἐξαρτώμενο ἀπό μύρια δεσμά (ἀνάγκες, ἐπιθυμίες, μέριμνες, φοβίες, πάθη κλπ).
Ἡ ζωή εἶναι δῶρο θεόσδοτο καί πολύτιμο. Ὅσες δυσκολίες καί ἄν συνεπάγεται, ἐμπεριέχει ἀνεκτίμητο χρόνο μετανοίας ὁ ὁποῖος ὅταν ἀξιοποιηθεῖ σωστά ὁδηγεῖ στήν αἰώνια σωτηρία καί μακαριότητα! «Τί γὰρ ὠφελήσει ἄνθρωπον ἐὰν κερδήσῃ τὸν κόσμον ὅλον, καὶ ζημιωθῇ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ;»⁶
Κι ἄν ὅλα σοῦ πηγαίνουν ἀντίθετα, τί πτοεῖσαι; Τήν ψυχή σου προφύλαξε! Αὐτήν δέν τήν χάνεις ποτέ κι ἀπό κανέναν, παρά μόνο ἄν τήν παραδώσεις μόνος σου στήν ἀπώλεια!
Ὅλα ἔχουν ἡμερομηνία λήξης καί τά δυσάρεστα καί τά εὐχάριστα. Ἡ ψυχή μονάχα εἶναι αἰώνια!
Ζοῦμε στήν κοιλάδα τοῦ κλαυθμῶνος ὅπως λέγει ἡ Ἁγία Γραφή. Διά πολλῶν θλίψεων θά περάσουμε στήν αἰώνιο ζωή. Ὁ Κύριος μᾶς δίδαξε ὅτι: «στενή ἡ πύλη καί τεθλιμμένη ἡ ὁδός ἡ ἀπάγουσα εἰς τήν ζωήν»⁷.
 Κι αὐτό, ὄχι γιατί ὁ Θεός εἶναι τιμωρός, ἀλλά ἀντίθετα, γιατί εἶναι Μέγας Εὐεργέτης. «Μακάριοι οἱ κλαίοντες νῦν, ὅτι γελάσετε»⁸ μᾶς ἀποκάλυψε. Ἡ δική μας ἁμαρτωλότητα καί χοϊκότητα εἶναι οἱ αἰτίες τῶν δυσκολιῶν μας. Τά προβλήματα πού ἀντιμετωπίζουμε ἀποτελοῦν ὑψίστης ἀγάπης παραχώρηση Θεοῦ, ὥστε:α)νά καθαρισθεῖ κάθε ρύπος τῆς ψυχῆς καί τοῦ σώματός μας καί β)νά ἀποκατασταθεῖ ὁ χιτών μας καί πάλι στήν ἀρχική ἁγνή λευκότητά του, νά γίνει κατάλληλο ἔνδυμα τοῦ γάμου μας μέ τόν Χριστό, ὥστε νά ἔχουμε πρόσωπο νά εἰσέλθουμε εἰς τόν Νυμφῶνα Του καί νά εἴμαστε γιά πάντα μαζί Του!
Ὁ χρυσός περνᾶ ἀπό καυτερό καμίνι γιά νά ἀποδειχθεῖ ἡ γνησιότητά του καί ἡ ἀξία του. Κι ὅταν βγεῖ ἀπό αὐτό, ἔχει καθαρισθεῖ κι ἀστράφτει περισσότερο ἀπό πρίν.
Τό ἴδιο καί ὁ κάθε ἄνθρωπος. Ἡ πίστη μας καί ἡ ἀγάπη μας πρός τόν Πλάστη μας, θά δοκιμασθοῦν στό καμίνι τῶν θλίψεων γιά νά ἀποδείξουν τήν γνησιότητά τους.
Μέ προσευχή, μετάνοια, ἐξομολόγηση καί τακτικό ἐκκλησιασμό, τό ἀρχικῶς δύσκολο πέρασμα ἀπό τό καμίνι τῶν θλίψεων, μετατρέπεται ἀπό «ἀδύνατον παρ’ ἀνθρώποις», σέ εὐάρεστη θυσία αἰνέσεως πρός τόν Θεό, ἀφοῦ «τά ἀδύνατα παρ' ἀνθρώποις δυνατά παρά τῷ Θεῷἐστί»⁹.
Ὁ Κύριος θά στεφανώσει αὐτόν πού δέν γογγύζει ὄντας μέσα στά προβλήματά του ἀλλά ἀντίθετα Τόν εὐχαριστεῖ καί Τόν δοξολογεῖ. Αὐτόν θά τόν θεωρήσει ὡς μάρτυρα τῷ πνεύματι. Ἡ πρόσκαιρη δυσκολία πού ζοῦμε τώρα, δέν εἶναι παρά μία ἀμελητέα σταγόνα σέ ἕναν ἄπειρο ὠκεανό μακαριότητος πού μᾶς ἑτοίμασε ὁ Πανάγαθος Θεός μας γιά πάντα! «Τὸ γὰρ παραυτίκα ἐλαφρὸν τῆς θλίψεως ἡμῶν καθ' ὑπερβολὴν εἰς ὑπερβολὴν αἰώνιον βάρος δόξης κατεργάζεται ἡμῖν»¹⁰.
Ἄς θυμόμαστε τόν δίκαιο Ἰώβ καί τήν ἁγία ὑπομονή του πού μακαρίζεται καί θά μακαρίζεται ὡς παράδειγμα πρός μίμησιν, σέ ὅλες τις ἐποχές. Ἄς θυμόμαστε κάθε δεινό πού ὑπέμεινε καί πῶς τελικά ἀνταμείφθηκε ἀπό τόν Θεό ἀκόμη κι ἀπό αὐτήν τή ζωή, μέ πλήρη ἀποκατάσταση ὅλων ὅσων ὑπέστη καί εἶχε χάσει!
Ὁ Ἰούδας πρόδωσε τόν Κύριο, μετεμελήθη ἀλλά δέ μετενόησε. Ἔκρινε μόνος του ἐγωιστικά τόν ἑαυτό του ὡς Θεός κι αὐτοκτόνησε χάνοντας τά πάντα! Ἕνα ταπεινό, ἐκ καρδίας «συγνώμη» πρός τόν Κύριο, θά ἀρκοῦσε νά σβήσει τήν ἀπελπισία του καί τήν ὑπερηφάνεια του, θά ἀρκοῦσε νά τοῦ δώσει κουράγιο καί νά τόν πληρώσει μέ Θεῖο Ἔλεος καί τελικῶς νά σωθεῖ κι αὐτός παραμένοντας μαζί μέ τούς ἄλλους μαθητές τοῦ Χριστοῦ.
Ἄς μή γίνουμε Ἰοῦδες κι ἐμεῖς! Πορευόμενοι ἀνάμεσα στά δίκαια καί ἄδικα πού μᾶς συμβαίνουν, στά εὔκολα καί δύσκολα, στά εὐχάριστα καί δυσάρεστα πού ὅλα ὅμως εἶναι μέσα στό σωτήριο σχέδιο τοῦ Θεοῦ γιά ἐμᾶς καί φροντισμένα ἀπό τά ἴδια Του τά χέρια, ἄς κράζουμε πρός Αὐτόν:
Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἰλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ κι ἐλέησόν με!
Σέ εὐχαριστῶ Θεέ μου!
Δόξα Σοι ὁ Θεός πάντων ἕνεκεν! Ἀμήν!