ΠΕΡΙ ΜΑΝΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΜΑΓΕΙΑΣ

Του Χαράλαμπου Πρωτοπαπά

 «ὦ πλήρης παντὸς δόλου καὶ πάσης ῥαδιουργίας, υἱὲ διαβόλου, ἐχθρὲ πάσης δικαιοσύνης, οὐ παύσῃ διαστρέφων τὰς ὁδοὺς Κυρίου τὰς εὐθείας»; Πράξεις 13,9-11

 

 

Μας περιγράφει ο απόστολος Παύλος, τι ακριβώς είναι, και τι κάνουν οι μάγοι και οι μάγισσες.

Πώς με πονηρά τεχνάσματα και πονηρίες που χρησιμοποιούν σε συνεργασία με τον πατέρα τους τον διάβολο, προσπαθούν να διαστρέψουν την διδασκαλία του Χριστού, και να μεταβάλουν το δίκαιο, το καθαρό και το αγαθό, για να οδηγήσουν τους ανθρώπους, στην ακαθαρσία της ψυχής και του σώματος.

Η μαγεία υπάρχει από τα αρχαία χρόνια και συνεχίζεται έως και σήμερα.

Χρησιμοποιεί αυτού του είδους την τεχνική ο διάβολος, για να παρασύρει εις την αιώνιον κόλασιν  όσο περισσότερους ανθρώπους μπορέσει, και ειδικά τους Ορθοδόξους Χριστιανούς.

Προθάλαμος της μαγείας είναι η μαντεία, που στις μέρες μας είναι τόσο πολύ διαδεδομένη, όπου την βλέπουμε και σε εκπομπές τηλεοράσεων.

Είδη της μαντείας είναι: Καφεμαντεία, χαρτομαντεία, χειρομαντεία, κρυσταλομαντεία, αριθμομαντεία,  νεκρομαντεία, καθρεφτομαντεία, αστρομαντεία, και άλλα…

Η μαντεία είναι το δόλωμα, για να αρπάξει ο σατανάς τον άνθρωπο, και να τον οδηγήσει στα πλοκάμια της μαγείας.

Από την μαγεία, και ειδικά όταν με τη θέληση του, την χρησιμοποιήσει ο άνθρωπος, είναι πολύ δύσκολο να ξεφύγει από τον διάβολο.

Η μαντεία δεν είναι τίποτε άλλο,  από την παράδοση του ανθρώπου στον σατανά, για να του πει γενικά τα μέλλοντα, ή πως θα εξελιχθεί κάποια κατάσταση που τον ενδιαφέρει.

Ο απληροφόρητος άνθρωπος, προσέρχεται στον μάντη ή στην μάντισσα.

Ο μάντης ανακατεύει τα χαρτιά, τα μαζεύει, και λέει στον ενδιαφερόμενο.

Κόψε την τράπουλα στα δύο, όμως με το δεξί σου χέρι. Να προσέξουμε το σημείο αυτό διότι, το δεξί χέρι του Χριστιανού είναι εκείνο το οποίο χρησιμοποιεί, για να κάνει τον σταυρό του.  Στη χειρομαντεία, ζητά το δεξί χέρι, στην καφεμαντεία λέει στον ενδιαφερόμενο να πιέσει με τον αντίχειρα του δεξιού χεριού, ένα σημείο στο φλιτζάνι κ.τ.λ.

Ο ενδιαφερόμενος δεν γνωρίζει τι κρύβεται πίσω από αυτό που κάνει, όμως ο μάντης -  μάγος  πολύ καλά γνωρίζει.

Και γνωρίζει πως, τη στιγμή που ο Χριστιανός με το δεξί του χέρι κόβει στα δύο την τράπουλα, ή όταν τοποθετεί το δάκτυλο του δεξιού χεριού, με το οποίο κάνει το σημείο του τιμίου σταυρού, αρνείται τον Χριστόν, και παραδίδεται στον διάβολον.

Υπάρχουν και οι περιπτώσεις, που δεν ζητά να κάνει κάτι τέτοιο ο ενδιαφερόμενος, του ζητά όμως να πει  το όνομα του, όπως το είπε ο Ιερέας κατά στην βάπτιση.

Αρχίζει ο μάγος να πει τα μέλλοντα, αλλά προσέξτε αδελφοί. Ξεκινάει από το παρελθόν… Θυμάσαι τότε που ήσουν οκτώ ετών και έγινε το τάδε… στα δώδεκα σου που έγινε εκείνο… το πρόσωπο που τότε είχες ερωτευθεί… στην εργασία σου που τότε υπήρχε αυτό το πρόβλημα… και πολλά άλλα, ώστε ο ενδιαφερόμενος να εμπιστευθεί τον μάγο και να παραδοθεί σ΄ αυτόν. Δεν γνωρίζει όμως ότι αρνείται τον Χριστόν και παραδίδεται στον διάβολον.

Ο διάβολος είναι πνεύμα. Υπήρξε ο πρώτος των αγγέλων. Ήταν ο ωραιότερος, και αρχηγός των αγγελικών ταγμάτων. Σκέφθηκε όμως να ανέβει πάνω από τον Θεόν, και με το που συνέλαβε την σκέψιν αυτήν, έπεσε αμέσως από τον ουρανό και έγινε το ασχημότερο και το βρομερότερο πλάσμα της δημιουργίας του Θεού.

«Εθεώρουν τὸν Σατανᾶν ὡς ἀστραπὴν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πεσόντα». Λουκά ι, 16-21

Ως πνεύμα ο διάβολος, γνωρίζει το παρελθόν όλων των ανθρώπων. Το μέλλον όμως το γνωρίζει μόνον ο Θεός.

Καμιά φορά πέφτει ο άνθρωπος στην παγίδα, διότι η πονηρία του σατανά λειτουργεί ακατάπαυστα. Λειτουργεί ο διάβολος κάποιες φορές, όπως και ο καραβοκύρης. Βλέπει ο καπετάνιος τον καιρό, γνωρίζει όμως από ανέμους και σύννεφα, και λέει: το απόγευμα θα έχουμε θαλασσοταραχή…. Και έτσι γίνεται. Δεν είναι μελλοντολόγος ο καπετάνιος. Γνωρίζει όμως καλά τα σημάδια του καιρού.

Κάπως έτσι λειτουργεί ο διάβολος, για να ξεγελάσει τον άνθρωπο και να τον κάνει να πιστεύσει  πως γνωρίζει το μέλλον. Παρακολουθεί τις κινήσεις του, άρα γνωρίζει τα ενδιαφέροντα του.

Π.Χ. Ο διάβολος γνωρίζει πως, ο άνθρωπος έχει υποβάλει κάπου ένα αίτημα, διότι ήδη η πράξη έχει παρέλθει. Μαθαίνει το αποτέλεσμα και το λέει στον άνθρωπο προτού  ανακοινωθεί, διότι ο διάβολος το μαθαίνει αμέσως, ενώ στον ενδιαφερόμενο  ανακοινώνεται κατόπιν  σχετικής διαδικασίας… Να καταγραφεί η απόφαση, να ανακοινωθεί κ.τ.λ.

Υπάρχει όμως και η περίπτωση που ο διάβολος δημιουργεί καταστάσεις μελλοντικές.

Από τα πολλά παραδείγματα, να πούμε ένα.

Αφού ο άνθρωπος αρνήθηκε τον Χριστόν και παρεδόθη στον διάβολον, έχει πλέον επάνω του δικαιώματα ο τρισκατάρατος…

Του λέγει ο μάντης: Σε τρείς μέρες, ή τρείς μήνες, ή τρία χρόνια, θα γνωρίσεις ένα πρόσωπο, και με αυτό θα παντρευτείς. Λέει και τα χαρακτηριστικά του προσώπου, και την εργασία του και άλλα…

Εδώ  είναι όπου ο άνθρωπος πέφτει στην μεγάλη παγίδα. Αφού λοιπόν άνθρωπε, δεν προσευχήθηκες και δεν παρακάλεσες τον Θεόν, να σου δώσει ένα δικό του πρόσωπο να παντρευτείς, και να έχεις συνοδοιπόρο προς  την ουράνιο Tου βασιλεία, σου το δίνει ο διάβολος στον οποίο με τη θέληση σου απευθύνθηκες. Θα σου στείλει ο διάβολος ένα δικό του άνθρωπο, εσύ μέσα εις την πλάνη και στα σκοτάδια που σου έβαλε ο σατανάς θα πέσεις με τα μούτρα και θα πεις. Αυτός ή αυτή είναι….. Τα αποτελέσματα είναι γνωστά. Τα διαζύγια πλήθυναν και μαζί με αυτά ο πόνος και τα βάσανα. Τα μικρά παιδιά όμως… Βιώνουν δυστυχώς τα αποτελέσματα της πράξης των γονέων, που εμπιστεύτηκαν τον διάβολο, και όχι τον Χριστόν. Πόσα ζευγάρια πριν την ένωση τους, και πριν να πάνε στο μέγα μυστήριο του Θεού εξομολογούνται και μετανοούν;;;

Αυτά είναι τα αποτελέσματα της μαντείας, αλλά και γενικά της αμαρτίας,  τα οποία απομακρύνουν  τον άνθρωπο από τον Θεόν. Φέρνουν πρόσκαιρη χαρά, και μετά

την καταστροφή.

Ρίχνει  ο σατανάς τον άνθρωπο στη θλίψη, στην κατάθλιψη, ή απλά στη αμαρτία, ώστε να παραμείνει εκεί και να τον πάρει μαζί του στα τάρταρα…   

Μετά την μαντεία, έρχεται η μαγεία….

Είναι οι τεχνικές της μαγείας γνωστές και καταγεγραμμένες από την αρχαιότητα, όπου για να επιτύχουν κάτι,(ένωση, χωρισμό, ασθένεια, έως και θάνατο) χρησιμοποιούσαν τα «μαγικά φίλτρα» όπως τα αποκαλούσαν, και έδιναν στον ανυποψίαστο άνθρωπο, κάτι να πιεί ή του έβαζαν κάτι στο Φαγητό κ.τ.λ.

  Αφού έπαθε ότι έπαθε ο άνθρωπος, ξαναπάει στον μάγο.

Επιστρέφει  στον μάντη – μάγο, για να του ζητήσει την επανένωση, ή να χωρίσει τον άντρα ή αντίστοιχα την γυναίκα από τον καινούριο σύντροφο… αλλά και για να πετύχει κάτι, ή να κάνει οποιοδήποτε κακό…

Κι αρχίζει να βυθίζεται πλέον στο σκοτάδι, το οποίον αρχίζει να γίνεται ψηλαφητό.

Ο μάγος, είναι άνθρωπος ο οποίος έχει πλήρη επίγνωση του έργου που επιτελεί. Έχει υπογράψει συμβόλαιο με τον αρχηγό των διαβόλων ότι, θα έχει την εξουσία να διατάζει δαιμόνια, με την προϋπόθεση πως η ψυχή του μετά θάνατον θα είναι  δοσμένη στον διάβολο. (Μετά θάνατον, διότι υπάρχει και η μετάνοια). Οι δαίμονες είναι στρατιά με ιεραρχικά αξιώματα. Υπάρχει καταγεγραμμένη μαρτυρία πρώην μάγου, όπου πριν το τελικό στάδιο της παραδόσεως του ολοκληρωτικά στον σατανά, του ζητήθηκε από τον διάβολο να υπογράψει συμβόλαιο για την ολοκληρωτική παράδοση του, με αίμα.

Χρησιμοποιούν οι μάγοι αμέτρητες τεχνικές, για να επιτύχουν τον στόχο τους.

Φέρε μου,  λέει ο μάγος μια φωτογραφία του/της…, φέρε μου μια μπλούζα ή ένα εσώρουχο,  ή -  ή - ή ...

Υπάρχει καταγεγραμμένη αδελφοί μου η ευχή της εκκλησίας μας που μεταξύ άλλων λέγει: « Αν Θεέ μου χρησιμοποίησαν οτιδήποτε, και εποίησαν μαγείες στα παιδιά σου, εσύ Θεέ μου που γνωρίζεις τους τρόπους, τους τόπους και τους ανθρώπους, διάλυσε πάσαν μαγείαν και ελευθέρωσε τα παιδιά σου».

Είναι τα είδη της μαγείας πάρα πολλά, μεταξύ αυτών τα παρακάτω:

Μαύρη, λευκή, σολομωνική, βουντού, τούρκικη, αράπικη, κινέζικη, ινδιάνικη, αφρικάνικη, επιστημονική, επαναληπτική, αυτόματη, τηλεφωνομαγεία, κ.α.

Εμείς οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί έχουμε το παράδειγμα του τότε μεγάλου μάγου της εποχής εκείνης Κυπριανού και της όμορφης νέας Ιουστίνης, σημερινών αγίων την Ορθοδοξίας, που αφού της έστειλε πολλούς δαίμονες να την παραπλανήσουν δεν τα κατάφερε, και πήγε ο ίδιος. Η φρόνιμη όμως κόρη Ιουστίνη, του υπέδειξε και του απέδειξε πως ο άνθρωπος όταν με πίστη χρησιμοποιεί το σημείο του τιμίου και ζωοποιού σταυρού του Χριστού μας, καμία μαγεία και κανένας διάβολος δεν μπορεί να τον βλάψει.

Η μαγεία εξαφανίζεται μόνο με την ευχή της εκκλησίας, συνοδευόμενη από εξομολόγηση και ειλικρινή μετάνοια.

Να χρησιμοποιούμε αδελφοί μου σωστά το σημείο του σταυρού, διότι αν αντί να σχηματίσουμε τον τίμιο σταυρό «παίζουμε μαντολίνο», αντί να φύγει έρχεται ο διάβολος….

Να κάνουμε προσευχή και να σταυρώνουμε το φαγητό μας και το ποτό μας, πριν αρχίσουμε να τρώμε, και να ευχαριστούμε τον Θεόν για ότι μας δίνει.

Δυστυχώς παρατηρείται το φαινόμενο, Ορθόδοξοι Χριστιανοί, να κάθονται στο τραπέζι για φαγητό, και να μην κάνουν τον σταυρό τους.

Μόνο όμως τα ζώα δεν κάνουν τον σταυρό τους…

Να ζούμε όπως ο Χριστός εδίδαξε, και τότε καμία μαγεία και μαντεία, δεν θα μπορέσει να εισχωρήσει σε άνθρωπο που έχει στην καρδιά του τον Χριστό και η ζωή του είναι έμπρακτα Χριστοκεντρική!!! 

 

 

 

Γιατί απόλυτη ησυχία στον εξάψαλμο;

 

Είναι γεγονός οι πατέρες ορίζουν κατά την ώρα που διαβάζεται στην Εκκλησία ο εξάψαλμος, να μη κάνουμε καμιά κίνηση, να μη μιλούμε, να μη κουνηθούμε από τη θέση μας ούτε να βήξουμε που λέει ο λόγος και να είμαστε πολύ προσεκτικοί, γιατί είναι η ώρα κατά την οποία η Εκκλησία μάς θυμίζει την Δευτέρα Παρουσία και την Κρίση Σου Θεού και πρέπει να ακούμε τον εξάψαλμο με άκρα σιωπής και ευλαβείας και να ενωθεί η ψυχή μας με το νόημα των ψαλμών εκείνων που είναι τόσο ωραίοι και τόσο σημαντικοί και τόσο κατανυκτικοί. Και όταν τελειώσει ο εξάψαλμος και θα πούμε το αλληλούια τρεις φορές, εκεί θα κάνουμε το σταυρό μας τρεις φορές με τρεις μικρές μετάνοιες. Για να μην ταράζεται καθόλου η προσοχή μας από την μελέτη, την ακοή και την ανάγνωση του εξαψάλμου που είναι μια πολύ σημαντική στιγμή μέσα στην όλη ακολουθία του Όρθρου. Για αυτό οι πατέρες ορίζουν αυτή την τακτική, αυτή την τυπική διάταξη. Και καλό είναι βέβαια να φροντίζουμε να είμαστε στην εκκλησία να ακούμε τον Όρθρο και να ακούμε τον εξάψαλμο που αναγιγνώσκεται με τόση ευλάβεια και έχει τόση δύναμη πνευματική και να είμαστε από νωρίς στην Εκκλησία να μετέχουμε στην Ακολουθία του Όρθρου.

 

(Μητροπολίτη Λεμεσού Αθανασίου)

 

ΟΤΑΝ ΔΙΑΒΑΖΕΤΑΙ Ο ΕΞΑΨΑΛΜΟΣ...

 

Το σταυρό μας μπορούμε να κάνουμε στην αρχή και στο τέλος του Εξάψαλμου. Σ’ όλη όμως τη διάρκεια αυτού, ακόμη και στο μέσον του, όταν λέγουμε τα «Δόξα… Και νυν… Αλληλούια…» ΔΕΝ κάνουμε το σταυρό μας, αλλά παρακολουθούμε «εν πάση σιωπή και κατανύξει» τον Αναγνώστη, ο οποίος «μετ’ ευλαβείας και φόβου Θεού», διαβάζει τον Εξάψαλμο.

Διότι ο χρόνος αυτός της αναγνώσεως προεικονίζει το χρόνο της Δευτέρας Παρουσίας του Κυρίου, κατά τη διάρκεια του οποίου με φόβο και τρόμο θα αναμένουμε την τελική κρίση Του για εμάς.

Και, όπως τότε, έτσι και τώρα θα πρέπει σιωπώντες, όρθιοι, ακίνητοι, χωρίς μετακινήσεις η, προπαντός, χωρίς και τους παραμικρούς θορύβους, να παρακολουθούμε την ανάγνωση αυτή.

(Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις εσπερινές ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας, οι οποίες είναι ο Όρθρος της επομένης. Διότι τότε, αφηρημένοι, μπαίνουμε στους Ναούς χωρίς να προσέχουμε, εάν εκείνη την ώρα διαβάζεται ο Εξάψαλμος. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις θα πρέπει να παραμένουμε ακίνητοι στην είσοδο του Κυρίως Ναού και μετά το πέρας της αναγνώσεως να μετακινούμαστε για να καταλάβουμε τη θέση μας).

Ο εξάψαλμος αποτελείται από από τους εξης ψαλμούς:

3ος: Εικονίζει την σταθερή ελπίδα της ψυχής στο Θεό.

37ος: Θρήνος της ψυχής για το βάρος των αμαρτιών.

62ος: Απαλή παρηγορητική πρωϊνή προσευχή.

87ος: Δέηση ψυχής τσακισμένης από τις συμφορές.

102ος: Προσευχή ευγνωμοσύνης για τις ευεργεσίες του Θεού.

142ος: Θερμή παράκληση βοήθειας.

Ο εξάψαλμος είναι η κατανυκτική ανάγνωση (όλοι όρθιοι) των 6 παραπάνω από τους 150 ψαλμούς , τους περισσότερους από αυτούς τους έγραψε ο Δαβίδ. Είναι συγχρόνως ύμνος, δέηση, προφητεία.

EPANOSIFI MONH

ΑΡΚΕΙ Ο ΕΝΘΟΥΣΙΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΟΔΟ ΣΤΗΝ ΙΕΡΩΣΥΝΗ;

π. ΓΕΩΡΓΙΟΥ Δ. ΜΕΤΑΛΛΗΝΟΥ

           

Είναι, πράγματι, πολύ ευχάριστη έκπληξη η πληροφορία για την είσοδο στην Ιερωσύνη Ανδρών διαφόρων επαγγελμάτων η συνταξιούχων, σε εποχή μάλιστα, που η υπάρχουσα νομοθεσία οδηγεί σε μείωση του αριθμού των Κληρικών μας και κατά συνέπεια σε παρακώλυση του ποιμαντικού έργου της Εκκλησίας μας. Όπως όμως είναι γνωστό, η είσοδος στην Ιερωσύνη έχει συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Αρκεί να μελετήσει κάποιος τους ιερούς Κανόνες της Εκκλησίας μας (βλ. λ.χ. Παναγιώτης Ι. Μπούμης, Κανονικόν Δίκαιον, εκδ. ΓΡΗΓΟΡΗ, Αθήνα 2002, σ. 157 επ.), και τα υπό των Οικουμενικών μας Συνόδων οριζόμενα. Εγείρεται, συνεπώς, το ερώτημα: Στίς σημερινές χειροτονίες υπάρχουν πάντα οι ορθοδοξοπατερικές προϋποθέσεις; Η ιερατική μας όμως πείρα μας έχει πείσει, ότι δεν είναι σπάνιο το φαινόμενο της παραθεωρήσεως των οριζομένων από τους Ιερούς Κανόνες ως προς τα κωλύματα της Ιερωσύνης (π.χ. σαρκικά αμαρτήματα μετά το βάπτισμα, ακόμη και με τη μνηστή πρό της τελέσεως του γάμου, μοιχεία κατά τον έγγαμο βίο, διγαμία, κάποιο σοβαρό αδίκημα τιμωρούμενο από την Πολιτεία κ.λπ.). Ελλοχεύει, συνεπώς, πάντα ο κίνδυνος αντικανονικών χειροτονιών λόγω ανεδαφικού ενθουσιασμού ή και αγνοίας, κάτι που βαρύνει όχι μόνο τον χειροτονούμενο, αλλά και τον χειροτονούντα.

            Όπως ήδη ο  Απ. Παύλος μας έχει διδάξει (Α’ Κορ. 12, 27/28 – Εφ. 4, 11 – 14), ο Κληρικός προέρχεται από τους φορείς αγιοπνευματικών χαρισμάτων και είναι Πνευματοφόρος-Πνευματικός (Α’ Κορ. 2,15), με ενεργό μέσα του την Χάρη του Παναγίου Πνεύματος. Το ιερατικό αξίωμα δεν εξαντλείται στην πράξη της χειροτονίας, αλλά συναρτάται με τις εσωτερικές –καρδιακές προϋπεθέσεις του χειροτονημένου. Στην αρχαία Εκκλησία και τη φυσική συνέχεια της, την Ορθοδοξία, δεν υπάρχει η νομική-υπαλληλική αντίληψη για την ιερωσύνη, όπως στη Δύση, αλλά η μυστηριακή και χαρισματική. Εφ’όσον ορθόδοξα το έργο του Κληρικού είναι θεραπευτικό της ψυχής των πιστών, πρέπει οι ίδιοι να είναι θεραπευμένοι, για να θεραπεύουν τους άλλους (πρβλ. τον λόγο του Χριστού μας: «Ιατρέ, θεράπευσον σεαυτόν πρώτον». Λουκ. 4, 23). Δεν αρκεί οι εισερχόμένοι εις τον Κλήρο να είναι απλώς «ηθικοί» η πεπαιδευμένοι, αλλά να διαθέτουν το εν Χριστώ ήθος, ως καρπό του «ενοικούντος» μέσα τους (Ρωμ. 8, 11) Αγίου Πνεύματος (Γαλ. 5, 22), και την «παιδείαν Κυρίου» (Εφ. 6,4).  

            Θεραπεύει, συνεπώς τους άλλους, ο έχων την ψυχική κάθαρση και θεραπεία. Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ναυπάκτου και αγίου Βλασίου κ. Ιερόθεος συνοψίζει την σχετική πατερική διδασκαλία: «Ο διάκονος, αφού έχει έργο να καθάρει τον λαό του Κυρίου από τα πάθη, απαραίτητη προϋπόθεση για να χειροτονηθή είναι να βρίσκεται στο στό στάδιο της καθάρσεως... Ο πρεσβύτερος, αφού έργο έχει να φωτίζει τους άλλους..., πρέπει να βρίσκεται στο στάδιο του φωτισμού του νού..., να έχει δηλαδή αδιάλειπτη μνήμη Θεού δια της ευχής... Ο επίσκοπος, αφού βασικό του έργο είναι να τελειοί τον λαό δια των λόγων της θεολογίας, πρέπει να βιώνει την μυστική θεολογία, να ζεί την κοινωνία με τον Θεό...» (Ορθόδοξη Ψυχοθεραπεία..., Έδεσσα 1986, σ. 69). Όταν τα ανέφερα αυτά σε κάποια διάλεξη μου, κάποιος Κληρικός μου είπε: Πού να τα βρούμε αυτά σήμερα, παπα-Γιώργη!  Και απήντησα, Γι’αυτό και βρισκόμαστε στην τραγική κατάσταση, στην οποία εφθάσαμε. Γι’αυτό έλεγε ο αείμνηστος π. Ι. Ρωμανίδης, πρώτος μας διδάσκαλος σ’αυτά: «Στη θέση των καθηγητών στο (Πνευματικό) Νοσοκομείο της Εκκλησίας βρέθηκαν κάποια στιγμή της ιστορίας μας απλοί νοσοκόμοι». Και μακάρι να ισχύει και αυτό...

            Κατά τον άγιο Ι. Χρυσόστομο ο Κληρικός πρέπει να έχει μεγαλύτερο (πνευματικό) οπλισμό από τους ερημίτες και κατά τον Μ. Βασίλειο να είναι «ακτίνος ηλίου καθαρώτερος». Για τον Κληρικό, δηλαδή, δεν ισχύει το κοινώς λεγόμενο: «Άνθρωπος είναι και αυτός». Και κατά τον άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο, δεν πρέπει να προχωρεί κάποιος στην χειροτονία, αν προηγουμένως δεν έγινε «ναός Θεού ζώντος και ζών κατοικητήριον Χριστού εν Πνεύματι». Σ’αυτή τη θεώρηση της Ιερωσύνης συγκλίνουν όλοι οι Άγιοι μας. Γι’αυτό, άλλωστε, ο Απ. Παύλος (Α’ Τιμ. 5, 22) λέγει στον Τιμόθεο, τον μαθητή του: «Μηδενί χείρας ταχέως επιτίθει, μηδέ κοινώνει αμαρτίαις αλλοτρίαις» (Να μη βάζεις γρήγορα τα χέρια σου σε κανένα, για να τον χειροτονήσεις, ούτε να γίνεσαι συμμέτοχος και συνυπεύθυνος σε ξένες αμαρτίες».) Φοβερός ο λόγος για τους χειροτονούντες...

            Και οι αθέμιτες χειροτονίες; Δεν υπάρχουν αθέμιτες χειροτονίες; Και βέβαια υπάρχουν, αλλά κατά τον Ι. Χρυσόστομο: «Ουκ από της θείας γίνονται χάριτος, αλλά και από της των ανθρώπων σπουδής» (επιπολαιότητας, θα λέγαμε). Προσθέτει όμως: «Πάντας ο Θεός ου χειροτονεί, δια πάντων δε ενεργεί» (PG. 62, 610). Η Ιερωσύνη είναι του Χριστού και μέσω αυτής ενεργεί ο ίδιος ο Χριστός. Όπως σ’όλα τα Μυστήρια, έτσι και σ’αυτό της Ιερωσύνης, ο χειροτονών επίσκοπος «δανείζει» τα χέρια του, για να χειροτονήσει ο ίδιος ο Χριστός. Η Ιερωσύνη, ο Χριστός δηλαδή, μεταβάλλει τον άρτο και τον οίνο σε Σώμα και Αίμα Χριστού και όχι εμείς οι Κληρικοί και γι’αυτό η μεταβολή δεν εξαρτάται από την ηθική αξία η απαξία μας. Αν όμως «αναξίως» φέρουμε την Ιερωσύνη και την μολύνουμε με τη ζωή μας, αγιάζονται μεν τα δώρα, αλλ’εμείς οι ίδιοι δεν μπορούμε να αγιασθούμε από αυτά, όπως λέγει ο άγιος Νικόλαος Καβάσιλας (Ορθοδ. Ψυχοθερ., σ. 75).

            Οι παρεκκλίσεις, συνεπώς, στους φορείς της Ιερωσύνης επιβεβαιώνουν την μη τήρηση των ιερών κανόνων και την απουσία αγιοπνευματικών προϋποθέσεων για την χειροτονία. Αυτά επισημαίνονται ήδη από τον άγιο Ισίδωρο Πηλουσιώτη (4-5^ος αι.): «Μεταπεπτωκέναι-λέγει-έδοξε το αξίωμα από ιερωσύνης εις τυραννίδα• από ταπεινοφροσύνης εις υπερηφανείαν• από νηστείας, εις τρυφήν από οικονομίας (δηλ. ποιμαντικής φροντίδας) εις δεσποτείαν» (εξουσία). Επισημαίνει όμως και την νόθευση των κινήτρων προς την Ιερωσύνη: «Πάλαι μεν, οι φιλάρετοι προς την ιερωσύνην προήγοντο, νυν δε οι φιλάργυροι. Τότε, οι το πράγμα φεύγοντες δια το μέγεθος της αρχής (του αξιώματος), νυν δε οι τούτο επιτρέχοντες (επιδιώκοντες) μεθ’ηδονής... Τότε οι τύπτεσθαι, νυν δε οι τύπτειν έτοιμοι» (Τότε οι έτοιμοι να κτυπηθούν, τώρα όμως οι εκείνοι, που είναι έτοιμοι να κτυπήσουν τους άλλους. Βλ. αγ. Νικοδ. Αγιορ., Ερμηνεία εις τας Επιστολάς, τ. Γ’, σ.112/113. Όρθοδ. Ψυχοθερ. σ. 73).

            Δίκαια, συνεπώς, επισημαίνει ο ι. Χρυσόστομος: «Ουκ οίμαι είναι πολλούς εν τοις ιερεύσι τους σωζομένους, αλλά πολλώ πλείους τους απολλυμένους» (PG. 60, 39). Η ιερωσύνη είναι δυνατόν, αν δεν έχει τις κατά Χριστόν προϋποθέσεις, να οδηγήσει όχι στη σωτηρία, αλλά στην αιώνια απώλεια τον χειροτονούμενο. Πόσον μάλλον δε, όταν παραμερίζονται τα διάφορα κωλύματα, με χίλιες προφάσεις, δια να καλυφθούν τα υπάρχοντα υπηρεσιακά σε μια Μητρόπολη κενά. Έχει όμως πολύ ορθά επισημανθεί από μεγάλο Πνευματικό, ότι η Ιερωσύνη δεν καλύπτει τα πάθη μας, αλλά μάλλον τα αποκαλύπτει... Κάθε αμαρτωλός έχει δεδομένη από τον Αρχηγό της Πίστεως μας την δυνατότητα να καθαρισθεί από τα πάθη του δια της μετανοίας και να σωθεί. Κληρικός όμως, αν υπάρχουν κωλύματα, έστω και να τα εξομολογηθεί, δεν μπορεί να γίνει.

Η Κατάλληλη Προετοιμασία πρίν την Θεία Ευχαριστία

Νικόλαος Γεωργαντώνης

θεολόγος – ιεροψάλτης

Θέματα Ορθοδόξου Πίστεως (www.themata-orthodoxias.blogspot.gr)

 

           

Η Θεία Ευχαριστία είναι το κεντρικότερο και σημαντικότερο όλων των Μυστηρίων της Εκκλησίας. Είναι το Σώμα και Αίμα του Κυρίου Ιησού Χριστού μας. Μας το παρέδωσε ο Ιησούς Χριστός κατά τον Μυστικό Δείπνο λέγοντας, «λάβετε φάγετε, τούτο μου εστί το σώμα …» (Ματθ. 26, 26) και «πίετε εξ αυτού πάντες, τούτο εστί το αίμα μου…» (Ματθ. 26 , 28), «τούτο ποιείτε εις την εμήν ανάμνησιν» (Λουκά 22, 12).

Είναι σημαντικό να προσερχόμαστε συχνά στο Άγιο Ποτήριο όπως μας λένε πολλοί Πατέρες όπως οι Αγ. Ιωάννης Χρυσόστομος, Αγ. Νικόδημος ο Αγιορείτης, κ.α. Αλλά ποιός είναι ο ορθός τρόπος προσέλευσης μας στο Μυστήριο των Μυστηρίων, την Θεία Ευχαριστία;

Πρώτο και κύριο πράγμα που πρέπει να κάνουμε είναι να εξετάσουμε τον εαυτό μας και να μετανοήσουμε για τα αμαρτήματα μας. Μετά θα πρέπει να επισκεφτούμε τον πνευματικό μας για να εξομολογηθούμε και να λάβουμε την συγχώρηση των αμαρτιών μας. Υπάρχει και εδώ νηστεία που έχει τον γνωστό σκοπό να μας προετοιμάσει για να λάβουμε το Σώμα και Αίμα του Κυρίου Ιησού Χριστού μας. Να σημειωθεί ότι υπάρχει μια Κολλυβάδικη πρακτική της τρίημερης νηστείας προ της Θείας Μεταλλήψεως που σύμφωνα με τη γνώμη πνευματικού, μπορεί να εφαρμοστεί. Η γενική γραμμή της Εκκλησίας όπως θεσπίστηκε με τον ΚΘ’ κανόνα της ΣΤ’ Οικουμενικής Συνόδου λέει, «τα άγια υπό νηστικών ανθρώπων επιτελείσθαι, εξηρημένης μιάς ετήσιας ημέρας, εν ή το Κυριακόν Δείπνον επιτελείται.» δηλαδή να γίνεται νηστεία μιας ημέρας πρίν την ημέρα που θα κοινωνήσουμε τα Άχραντα Μυστήρια. Αυτό ισχύει για τους ιερείς και τους λαϊκούς.

Πέραν της νηστείας και της εξομολογήσεως που είναι σημαντικά ως προς την προετοιμασία για την Θεία Ευχαριστία, εξίσου σημαντική είναι και η εγκράτεια της συνεύρεσης μεταξύ των συζύγων. Γενικά μαζί με την νηστεία που μεταμορφώνει τον άνθρωπο ψυχοσωματικά, να υπάρχει και η εγκράτεια που θα τον κρατήσει καθαρό για να λάβει το Σώμα και Αίμα του Κυρίου Ιησού Χριστού.

Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι δεν πρέπει να μεταλαμβάνουμε μόνο 2 με 3 φορές το χρόνο αλλά το συχνότερο δυνατόν, με τον σωστό τρόπο προσέλευσης. Είναι τρομερή αμαρτία και βλασφημία να προσερχόμαστε απροετοίμαστει στην Θεία Ευχαριστία. Πρέπει οπωσδήποτε να έχει προηγηθεί μετάνοια-εξομολόγηση, νηστεία και εγκράτεια αλλιώς βλάπτουμε τον εαυτό μας αντί να τον βοηθάμε.  Το λέει έξοχα ο Αγ. Συμεὼν ο Μεταφραστής, «Ὁ δοὺς τροφήν μοι σάρκα σὴν ἑκουσίως, ὁ πῦρ ὑπάρχων καὶ φλέγων ἀναξίους, μὴ δὴ καταφλέξῃς με, μὴ Πλαστουργέ μου· μᾶλλον δίελθε πρὸς μελῶν μου συνθέσεις, εἰς πάντας ἁρμούς, εἰς νεφρούς, εἰς καρδίαν· φλέξον δ᾿ ἀκάνθας τῶν ὅλων μου πταισμάτων.» (Ευχαριστία μετά την Θείαν Μετάληψιν). Δηλαδή καιγόμαστε όταν προσερχόμαστε απροετοίμαστοι στην Θεία Κοινωνία. Γι’ αυτόν το λόγο πρέπει να προσερχόμαστε με την δέουσα σοβαρότητα και σεβασμό. Ας κρατήσουμε αυτά κατά νού και να παλεύουμε να μένουμε σωστοί και να ακολουθούμε πιστά την διδασκαλία της Ορθοδόξου Εκκλησίας.

''Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΠΙΣΤΕΩΣ''ΠΑΤΡΟΣ ΣΑΒΒΑ ΑΧΙΛΛΕΩΣ

Η Νηστεία των Αποστόλων

 

            Νικόλαος Γεωργαντώνης

θεολόγος – ιεροψάλτης

Θέματα Ορθοδόξου Πίστεως (www.themata-orthodoxias.blogspot.gr)

 

Όπως είναι γνωστό, η νηστεία δεν είναι αυτοσκοπός στην πνευματική μας ζωής αλλά εργαλείο που μας βοηθά να καθαριστούμε μεταμορφώνοντας τα πάθη μας για να φτάσουμε στην Βασίλεια του Θεού.

            Μέσα στις νηστείες που έχει θεσπίσει η Εκκλησία, υπάρχει και η νηστεία των Αγίων Αποστόλων που είναι δυστυχώς άγνωστη σήμερα σε πολλούς Χριστιανούς. Στις 29 Ιουνίου, η Εκκλησία εορτάζει την εορτή των πρωτοκορυφαίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου. Έτσι, προς ανάμνηση του μαρτυρικού θανάτου των δύο Αποστόλων, έθεσε να υπάρχει νηστεία που λέγεται «Τεσσαρακοστή» αν και με το Νέο Ημερολόγιο, δεν υπερβαίνει ποτέ τις 30 ημέρες. Ο όρος περισσότερο έχει την σημασία της νηστείας λόγω ότι χρησιμοποιείται κατά τη περίοδο των Χριστουγέννων και του Πάσχα.

            Η νηστεία ξεκινά την Δευτέρα μετά την Κυριακή των Αγ. Πάντων και λήγει στις 29 Ιουνίου. Είναι κινητή εορτή που η διάρκεια της εξαρτάται από πότε είναι το Πάσχα. Η νηστεία αυτή, κατά τον Μ. Αθανάσιο (4^ον αιώνα) ξεκινούσε μετά την Πεντηκοστή λόγω του ότι οι Απόστολοι ξεκίνησαν το έργο τους. Κατά τις Αποστολικές Διαταγές, ξεκινούσε μετά την Κυριακή των Αγ. Πάντων όπως το εορτάζουμε και εμείς. Σε αυτή τη νηστεία, τρώμε ψάρι, κρασί και λάδι. Στις 29 Ιουνίου που τελειώνει η νηστεία, υπάρχει για τους κοσμικούς κατάλυση εις πάντα και για τους μοναχούς κατάλυση ιχθύος.

            Υπήρχαν προσπάθειες να γίνει μικρότερη η νηστεία ή και να καταλυθούν και άλλες τροφές όπως την περίπτωση του Οικ. Πατριάρχη Κωνσταντουπόλεως Ιερεμία Γ’ (1719 μ.Χ.) που προσπάθησε να περιορίσει τις μέρες νηστείας σε 12 επειδή στο Φανάρι, είχε καταργηθεί η νηστεία αυτή. Απέτυχε όμως αυτή η προσπάθεια επειδή εξεργέθηκαν οι ψαράδες και μπακάληδες γιατί ζημιώνονταν αυτή τη περίοδο. Προσπάθισε πάλι κατά τη δεύτερη του πατριαρχεία ο Ιωακείμ ο Γ’ (1901-1912), κατά την νηστεία των Αγ. Αποστόλων, να γίνεται κατάλυση αυγών, γάλακτος και τυριού. Απέτυχε όμως αυτή η προσπάθεια λόγω της σθεναρής αντίστασης από τους μοναχούς του Αγ. Όρους.

            Είναι κάτι βασικό που πρέπει όλοι μας να γνωρίζουμε. Οι νηστείες τις Εκκλησίας δεν θα πρέπει να τροποποιούνται για να βολεύουν τις θελήσεις μας αλλά να τροποποιούμαστε εμείς κατά τις νηστείες αυτές όπως τις έχει θεσπίσει η Αγία Εκκλησία μας. Βεβαίως υπάρχει και η «οικονομία» που γίνεται εκτάκτως και κατόπιν υποδείξεως πνευματικού για την καλύτερη θεραπεία του εκάστου άρρωστου πιστού. Επειδή όλοι μας, κατά έναν αυξημένο ή ελάχιστο βαθμό, είμαστε άρρωστοι πνευματικά και σωματικά, η Εκκλησία έρχεται ως «θεραπαινίς» να βοηθήσει τον καθέναν κατά τον βαθμό της ασθενείας του. Πρέπει όμως όλοι μας να ακολουθούμε την γενική γραμμή της Εκκλησίας και να μην κοιτάμε την εξαίρεση, την οικονομία ως μια εύκολη λύση αλλά κατόπιν ευλογίας του πνευματικού μας, να πολεμάμε για το καλύτερο της ψυχής μας.

Εύχομαι όλοι μας να μην παραμελίσουμε και αυτή την σημαντική νηστεία της Εκκλησίας μας και να την χρησιμοποιήσουμε καταλλήλως προς την θεραπεία της ψυχής μας. Καλό στάδιο!!!

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΔΕΚΑ ΤΡΕΙΣ ΟΣΙΟΜΑΡΤΥΡΕΣ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΚΑΝΤΑΡΑΣ

Το έτος 1228, έφθασαν στην Κύπρο, δύο ευσεβείς ασκητές, από ένα μοναστήρι του Καλού Όρους, που βρίσκεται στην Παμφυλία τους Μικράς Ασίας, και ονομάζονταν Ιωάννης και Κόνων. Ήρθαν στο νησί, έτοιμοι να θυσιάσουν τους εαυτούς τους μέχρι αίματος για την αληθινή ορθόδοξη πίστη, προβάλλοντας έτσι ένα λαμπρό παράδειγμα για τους Κυπρίους που περνούσαν δύσκολα χρόνια. Οι λατίνοι κατακτητές του νησιού, επέβαλλαν αφόρητες πιέσεις, βαριές φορολογίες και επεδίωκαν τον εκλατινισμό του νησιού και την υποταγή του στον Πάπα. Οι εκπρόσωποι τους Λατινικής Εκκλησίας ήθελαν να υποτάξουν την Ορθόδοξη Εκκλησία.

Οι δύο μοναχοί, αφού έφθασαν στη Κύπρο, ανέβηκαν στην Μονή της Υπεραγίας Θεοτόκου του Μαχαιρά. Εκεί στο ησυχαστήριο τους Μονής συνέχιζαν τον πνευματικό τους αγώνα. Μετά από λίγες μέρες άφησαν το μοναστήρι του Μαχαιρά αναζητώντας κάποιον άλλο τόπο ησυχίας. Έφθασαν στη Μονή του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου στον Κουτσοβέντη για να καταλήξουν πλέον και να συνεχίσουν τους αγώνες στο Μοναστήρι τους Παναγίας τους Κανταριώτισσας, κοντά στο κάστρο τους Καντάρας.

Εκεί, λόγω τους ευσέβειας τους και της ασκητικής τους ζωής, προσέλκυαν όλο και πιο πολλούς μοναχούς, πράγμα που ανησύχησε τους Λατίνους και τους ώθησε να λάβουν δραστικά μέτρα. Ο Φράγκος Αρχιεπίσκοπος, ο οποίος με τη βία σφετερίστηκε το θρόνο και έδιωξε σε εξορία τον Άγιο Νικόλαο της Στέγης στην Σολέα που ήταν ο Ορθόδοξος ποιμένας της Κύπρου, στέλνει δύο αντιπροσώπους του, τον ιεροκήρυκα Ανδρέα και τον Ηλιέρμο για να εξετάσουν τι γινόταν στο Μοναστήρι τους Καντάρας. Οι μοναχοί, τους υποδέχονται με καλοσύνη, αποδίδοντας τους μάλιστα την αρμόζουσα τιμή. Ο ιεροκήρυκας Ανδρέας, μετά από τους ανακριτικές ερωτήσεις- από πού ήρθαν, πότε, με ποιο τρόπο κατοίκισαν στο μοναστήρι- άρχισε να τους ρωτά από το Άγιο Ευαγγέλιο και τον Απόστολο, χωρίς να βρει κάποιο λάθος στις αποκρίσεις των πατέρων. Αφού είδε, άτι όλα τα ερμήνευαν σοφά και σωστά, τους υπέβαλε και το ερώτημα «και για εμάς που τελούμε την Θεία Λειτουργία με άζυμα, τι πιστεύετε;».

Οι 11 μοναχοί με θάρρος απάντησαν «Εμείς ακολουθούμε επακριβώς τα λόγια του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού που είπε στο Μυστικό Δείπνο. Τελούμε την Θεία Λειτουργία που έχουμε παραλάβει από τον Κύριον, τους Αποστόλους και τους πατέρες της Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας με το άγιο μυστήριο της Θείας Κοινωνίας με ένζυμο άρτο. Όσον αφορά τώρα το δικό σας φρόνημα για τον άζυμο άρτο, δεν γνωρίζουμε, γιατί ούτε από τους κήρυκες του Χριστού, ούτε από τις άγιες και οικουμενικές συνόδους το παραλάβαμε. Γι' αυτό και όσοι τελούν τις ιερές μυσταγωγίες με άζυμο άρτο, ξεπέφτουν από την αλήθεια και παρερμηνεύουν τις γραφές». Μάλιστα για να αποδείξουν αυτοί οι άγιοι πατέρες την αλήθεια, πρότειναν στους Λατινόφρονες ιεροκήρυκες να τελέσουν δύο Θείες Λειτουργίες, οι μεν με ένζυμο άρτο και οι δε με άζυμο άρτο και μετά από το μυστήριο να μπουν και οι δύο παρατάξεις στην φωτιά, και όποιος μείνει απείραχτος και βγει χωρίς να πάθει καμιά βλάβη, τότε θα αποδείκνυε ποια Θεία Λειτουργία αγιάζει ο Θεός και αυτήν θα ακολουθούσαν.

Αυτά εκνεύρισαν τον ιεροκήρυκα του Πάπα, που άρχισε να τους κατηγορεί ως αιρετικούς και τους έδωσε αμέσως εντολή να κατεβούν στη Λευκωσία στο Φράγκο Αρχιεπίσκοπο για να του δώσουν απολογία για όσα είπαν, δίνοντας τους λίγες μέρες προθεσμία. Στο διάστημα αυτό, οι μοναχοί ετοιμάζονταν πνευματικά, με αγρυπνίες, προσευχές, νηστείες και συχνή κοινωνία των αχράντων μυστηρίων. Ξεκίνησαν έτσι οι μοναχοί να δώσουν την μαρτυρία τους στον Φράγκο Πάπα. Οι πιστοί έτρεχαν πλήθη να τους προϋπαντήσουν για να τους ενισχύσουν και να ενισχυθούν και οι ίδιοι, παίρνοντας την ευχή τους. Μαζί με τους τους 11 μοναχούς τους Παναγίας τους Κανταριώτισσας, ήρθαν και ενώθηκαν και άλλοι δύο μοναχοί από το Μοναστήρι του Μαχαιρά και έτσι γίνονται 13 μοναχοί στον αριθμό.

Παρουσιάζονται μπροστά στον Λατίνο αρχιερέα και η συζήτηση περί ενζύμου και άζυμου άρτου επαναλαμβάνεται. Οι 13 πατέρες μένουν ακλόνητοι στην πίστη τους, χωρίς να λογαριάσουν τις απειλές και τους φοβέρες που τους ανέγγελαν. Το μίσος και ο θυμός των Λατίνων, φτάνει στο αποκορύφωμα από την σταθερή ομολογία των πατέρων. Τότε ο Λατίνος αρχιεπίσκοπος διέταξε τριετή φυλάκιση τους. Παρέμειναν λοιπόν στην φυλακή υπομένοντας κάθε κακουχία, θλίψη και ταλαιπωρία. Μετέτρεψαν την δυσώδη φυλακή σε πνευματικό εργαστήριο, όπου ανέπεμπαν «ως μύρον ευωδίας πνευματικής» προσευχές, δεήσεις και ψαλμωδίες. Στην διάρκεια της φυλάκισής τους, ένας απ' αυτούς κοιμήθηκε εν Κυρίω από τις ταλαιπωρίες της σκληρής φυλακής. Το όνομα του ήταν Θεόγνωστος.

Τότε προβλέποντας τον βέβαιο θάνατο και οι υπόλοιποι, απεφάσισαν και χειροθετήθηκαν από τον ηγούμενο της Μονής της Παναγίας της Κανταριώτισσας Ιωάννη και τον Κόνωνα αλλά και από τον Ιερεμία, και πήραν το Μέγα αγγελικό σχήμα των μεγαλόσχημων Μοναχών και πήραν τα εξής ονόματα: Μάρκος, Θεόκτιστος, Κύριλλος, Βαρνάβας, Μάξιμος, Ιωσήφ, Γερμανός, Γεράσιμος και Γεννάδιος. Για πολλοστή φορά οδηγούνται μπροστά στο βήμα του Φράγκου αρχιερέα, αλλά η πίστη και η γνώμη τους δεν αλλάζει. Οι Λατίνοι, εξοργισμένοι από την στάση τους, καταδικάζουν τους 12 σε θάνατο. Οι μοναχοί τότε προσεύχονται με υψωμένα τα χέρια στο Θεό, να τους δυναμώσει μέχρι τέλους.

Στις 19 Μαΐου του 1231, αφού τους έδεσαν πίσω από άλογα, τους έσυραν δια μέσου του ποταμού Πεδιαίου, πάνω από πέτρες και στη συνέχεια, μισοπεθαμένοι καθώς ήταν, τους έριξαν στη φωτιά «Και έτσι ετελειώθησαν οι καλλίνικοι του Χριστού μάρτυρες ...».

http://www.agiosarsenios.org/?page_id=61

       * Οι δεκατρείς αυτοί Άγιοι μοναχοί έφυγαν από το Άγιον Όρος από άγνωστη αιτία, για να συνεχίσουν τους ασκητικούς αγώνες τους στην Κύπρο.

 

 

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΤΥΦΛΟΥ - Π. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΥ

Κυριακή της Σαμαρείτιδος, ομιλία π. Σάββα

Κοντάκιον Ρωμανού του Μελωδού «Εἰς τήν σταύρωσιν». Ένα χριστολογικό ποίημα.

Βασίλειος Τουλουμτσής

Μεταπτυχιακός φοιτητής Δογματικής ΕΚΠΑ

Σύμφωνα με τη γραφίδα του καθηγητού Παντελή Πάσχου «έξω από την Εκκλησία, ο Σταυρός ή η Μεγάλη Εβδομάδα γίνεται λογοτεχνία, γίνεται θέατρο ή κινηματογράφος, γίνεται στοχαστική διάλεξη ή δημοσιογραφικό άρθρο, γίνεται ευκαιρία για να δοκιμάσει κανείς τις ικανότητές του μ᾿ έναν τρόπο – οποιοδήποτε– επάνω σ᾿ ένα σοβαρό θέμα. Και μόνο μέσα από τις ιερές Ακολουθίες και τη λειτουργική ζωή της Εκκλησίας μας, μπορεί ο άνθρωπος να φτάσει στην κορφή της πνευματικής φιλοσοφίας και στη δόξα της Αναστάσεως, ανεβαίνοντας τον ανηφορικό δρόμο του Γολγοθά και περνώντας πνευματικά μέσα από την αγωνία της Σταυρώσεως». Χαρακτηριστική περίπτωση εκκλησιοποίησης της τέχνης αποτελεί αναμφισβήτητα ο Ρωμανός ο Μελωδός ο οποίος φέρνει την ποίηση μέσα στην Εκκλησία και την καθιστά εργαλείο και ασίγητο στόμα Της. Ως εκκλησιαστικός ποιητής χρησιμοποιεί το καλλιτεχνικό και συγγραφικό του τάλαντο μπολιασμένο στη εν γένει λειτουργική ζωή της Εκκλησίας, θέλοντας να προβάλλει με τρόπο ιδιαίτερο τη δογματική διδασκαλία Της, απαντώντας παράλληλα στις όποιες αποκλίσεις των ημερών του που αφορούν την πίστη της Εκκλησίας. Ένα εξαίσιο δείγμα αποτελεί το κοντάκιο που συνέγραψε «εἰς τήν Σταύρωσιν».

            Το χαρακτηριστικό γνώρισμά του είναι ότι σε μορφή «θεατρικού δράματος» προσωποποιεί το διάβολο, το θάνατο και όλους όσους συνέπραξαν στην παράδοση και Σταύρωση του Ιησού, και διαμέσου των μεταξύ τους διαλόγων, επιδιώκει να διατρανώσει στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα, το βαθύτερο περιεχόμενο της χριστολογίας, το πραγματικό δηλαδή της ενυπόστατης ένωσης των δύο φύσεων στην Υπόσταση του Λόγου καθώς επίσης και τις συνέπειες αυτής της ένωσης για τη σωτηρία του ανθρώπου.

            Βλέποντας λοιπόν ο διάβολος το «ἀνεῳγμένον ἰατρεῖον» του Χριστού να έχει γεμίσει ολόκληρο τον κόσμο με θαύματα σκορπώντας δωρεάν θεραπεία, οδύρεται και αναφωνεί «τί ποιήσω τῷ υἱῷ τῆς Μαρίας; κτείνει με ὁ Βηθλεεμίτης, ὁ πανταχοῦ τά πάντα πληρῶν». Απευθύνεται τότε στους φίλους του, τους οποίους αποκαλεί «φίλους τῆς ζάλης καί ἐχθρούς τῆς γαλήνης» και ζητάει τη συμβουλή τους για το τι να πράξει, αφού ο ίδιος βρίσκεται σε πανικό («ἠμαυρώθη μου ὁ νοῦς») και δεν μπορεί να τον αντιμετωπίσει. Τη στιγμή εκείνη τους ακούει να του δίνουν θάρρος και  να του λένε: Βελίαρ, μή δειλιάζεις, «θάρσησον, κραταίωσον τάς φρένας σου· τῶν πρώτων σου καμάτων μνημόνευε· τά ἐν παραδείσῳ ἀνακαίνισον». Τον συμβουλεύουν δηλαδή, όπως μέσω της απάτης και του ψεύδους ενήργησε στον Παράδεισο με τους πρωτόπλαστους, κατά παρόμοιο τρόπο να ενεργήσει και τώρα.  Άλλωστε έχει τόσους φίλους και δεν δικαιολογείται να κλαίει σαν να έχει μείνει μόνος. «Ἱερεῖς καί γραμματεῖς, Ἰούδας καί Καϊάφας, […] Ἡρώδης σου φίλος διάπυρος» και ο Πιλάτος πιστός υπηρέτης. Ακούγοντας όλα αυτά ο διάβολος αναθάρρησε και είπε: «Εὐφράνθην, ὦ φίλοι, ὅτι τοῖς ἐμοῖς με ἐστηρίξατε». Θα τρέξω λοιπόν προς τους Ιουδαίους ώστε να αναφωνήσουν το  «σταυρωθήτω».

 Στη συνέχεια εμφανίζονται οι Ιουδαίοι να ομιλούν προς το διάβολο θέλοντας κατά κάποιο τρόπο να τον ξεκουράσουν από την κακόβουλη και διεστραμμένη αυτή μέριμνά του λέγοντας προς αυτόν: Μην μεριμνάς πλέον, «ἅ εἶχες τελέσαι, ἐτελέσαμεν· παρεδόθη καί ἠρνήθη Ἰησοῦς, ἐδέθη, ἐδόθη Πιλάτῳ». Ο διάβολος τους ξεκαθαρίζει ότι ο λόγος που βρίσκεται εκεί, δεν είναι διότι τους θεωρεί ράθυμους. Μάλιστα δε, είναι πολύ ευχαριστημένος από τον ειδωλολατρικό τρόπο ζωής τους, θυμίζοντάς τους ότι είναι οι ίδιοι οι οποίοι στην έρημο προτίμησαν όχι το Θεό αλλά το μόσχο. Άλλωστε η ειδωλολατρεία έγκειται ακριβώς στον εγκλωβισμό και στο «δέσιμο» του ανθρώπου αποκλειστικά και μόνο με την κτιστή πραγματικότητα. Γίνεται φανερή σύνδεση της Παλαιάς Διαθήκης του Ασάρκου Λόγου με την Καινή Διαθήκη του Σεσαρκωμένου πλέον Λόγου. Φαινομενικά και μόνο στα λόγια μισούν το διάβολο, αλλά στην πραγματικότητα του ανήκουν εξολοκλήρου υπηρετώντας τον πιστά, («ἡμέτεροι ἐστέ ἐξ ὅλης διανοίας»), ενώ αντίθετα τον υιό της Μαρίας, τον μισούν και τον διώκουν όχι θεωρητικά αλλά έμπρακτα.

Στη 12η στροφή, ο Ρωμανός τονίζει το νηπτικό βάθος της Γραφής, η οποία αν δεν γίνει βίωμα συνεχές παραμένοντας ως εκ τούτου ως απλή γνώση, σωτηριολογικώς δεν ωφελεί σε τίποτα. Γι΄αυτό και ο διάβολος προτρέπει τους φίλους του να μην «σφίξουν τα ῥητά τοῦ νόμου Μωσέως» εντός της διανοίας τους ώστε αυτά να γίνουν καρδιακή προσευχή, αφού τους θέλει απλώς «ἀναγνώστας καί μή γνώστας γραφῶν».

Στο σημείο αυτό ξεκινά ο διάλογος μεταξύ του διαβόλου και του θανάτου, όπου ο θάνατος του αποκαλύπτει έντρομος ότι η σιωπή του Χριστού ενώπιον της κοσμικής εξουσίας του Πιλάτου, τού προκάλεσε μεγάλο φόβο, πιστεύοντας πως αυτή δηλώνει για το Χριστό ότι σχεδιάζει να κάνει άνω κάτω τον Άδη (φιμῶσαι με ἔχει ἐν τῷ θάπτεσθαι). Στο άκουσμα αυτό ο διάβολος γελά με τη δειλία του θανάτου. Όμως ο θάνατος θέλοντας να δικαιολογήσει τη στάση του, υπενθυμίζει στο διάβολο ενδεικτικά κάποια από τα τραύματα που υπέστη στο πρόσφατο παρελθόν ενώπιον της παρουσίας του Χριστού λέγοντας: «οὐκ ἐκ τῶν μνημάτων σέ ἀπήλασεν; οὐ Χαναναίας ἀπεδίωξε; μετά ταῦτα τοῦ ἀλάλου καί κωφοῦ ἀλλότριον ἐποίησέ σε ὁ πανταχοῦ τά πάντα πληρῶν». Ο διάβολος παραδέχεται πως όλα αυτά τα γνωρίζει ενώ παράλληλα προχωρεί και σε μια καταπληκτική χριστολογική ομολογία κατά την οποία φαίνεται ότι ο Χριστός ό,τι πάσχει για τη σωτηρία μας, αφορά μόνο την παθητή ανθρώπινή Του φύση, ενώ η θεία Του φύση παρέμεινε απαθής («ἔγνων καί παρά γνώμην, ὅτι ἀήττητος Χριστός ἐν φύσει νικωμένῃ»). Παρά ταύτα δεν εγκαταλείπει τον αγώνα και «τῆς πάλης οὐκ ἀφίσταται» ξεκινώντας να κινηθεί προς τα όργανά του, τους Ιουδαίους. Εδώ παρατηρείται η απόλυτη παράνοια η οποία αποδεικνύει την αρρωστημένη κατάσταση που βιώνει το κτιστό έλλογο όν, όταν ηθελημένα αρνείται την κοινωνία του με το Λόγο και μοιραία γίνεται παρά-Λογο. Παρά το γεγονός ότι ομολογεί τη θεότητα του Χριστού και κατά συνέπεια τη δική του απόλυτη αδυναμία, θα προσπαθήσει με εωσφορική μανία να τελειώσει αυτό που άρχισε, ώστε να αποφύγει τη ντροπή δηλώνοντας πως «ἐάν οὖν ἐκφύγω, καταισχύνομαι». Νιώθει την αγάπη του Χριστού να τον μαστιγώνει, αιτία όμως της προσωπικής του κόλασης δεν είναι ο όντως αγαθός Χριστός, αλλά η διαφοροποίηση του θελήματός του ως αρρωστημένο γνωμικό («τῷ Βηθλεεμίτῃ ἀντιτάσσομαι») που τον κάνει να στέκεται απέναντί Του ως αντικείμενος με αντεστραμμένα και διεστραμμένα κριτήρια αληθείας. Παίρνοντας το λόγο ο θάνατος, ξεκαθαρίζει στο διάβολο να μην τον υπολογίζει σε αυτό του το εγχείρημα το οποίο δεν συμμερίζεται, τονίζοντας ότι ο ίδιος θα κοντέψει στο σταυρό μόνο εάν του κάνει νεύμα ο ίδιος ο Χριστός αφού «εἰ μή γάρ θελήσει, οὐ θνῄσκει». Στο σημείο αυτό τονίζεται ότι ο Χριστός εκουσίως προσέρχεται και παραδίδει Εαυτόν σε θάνατο για τη δική μας σωτηρία.  Έχει πολύ μεγάλη σημασία το ότι ο Ρωμανός βάζει ενδιάμεσα το θάνατο και το διάβολο ως σκοτεινές και φθοροποιές δυνάμεις να ομολογούν αδίστακτα την πίστη της Εκκλησίας θέλοντας να απαντήσει στις αναφυόμενες χριστολογικές αιρέσεις οι οποίες κατά διαφόρους τρόπους άδειαζαν κυριολεκτικά το έργο της θείας Οικονομίας.

Βλέποντας ο διάβολος την οπισθοχώρηση του θανάτου, κινήθηκε προς τους Ιουδαίους στους οποίους βρήκε ό,τι έψαχνε. Αυτοί μάλιστα τον οδήγησαν μπροστά στο Χριστό ο οποίος μετά από πολλές ύβρεις και μαστιγώσεις, πλέον κείτονταν «ὡς σάλπιγξ ἐν τῷ ξύλῳ». Βέβαιοι ότι έχουν ολοκληρώσει την εξόντωση Αυτού που τόση αναστάτωση είχε προκαλέσει στο άκαρπο ιερατικό και πολιτικό κατεστημένο, αναφέρουν στο διάβολο και μια είδηση με σκοπό να τον κάνουν να γελάσει. Η είδηση ήταν ότι «εἷς τῶν λῃστῶν τῶν μετ’ αὐτοῦ δικαίως σταυρωθέντων, κράζει αὐτῷ μνήσθητί μου, κύριε». Στο άκουσμα αυτό, ο μισόκαλος διάβολος «ἐστύγνασεν» και αφού έσκυψε περίλυπος το κεφάλι του κραύγασε: «Εἰ ἐν ξύλῳ μαθητάς χειροτονεῖ, ἐν τάφῳ παιδευτάς καθίσει». Ενθυμήθηκε τότε τη συμβουλή του φίλου του θανάτου και πλέον συμφώνησε και ο ίδιος ότι εκ των πραγμάτων ήταν άτοπη η προσπάθεια, αφού «οὐδέν ἠδικήθη Ἰησοῦς ἐκ τοῦ πάθους». Τώρα πλέον παρακαλά το θάνατο να τον πάρει, αφού νιώθει αδύναμος και καταντροπιασμένος από «τήν αἰσχύνην τήν πολλήν ἥν ἔλαβεν ἐκ τοῦ ξύλου».

Η 23^η και τελευταία στροφή του κοντακίου, επαναλαμβάνει και τονίζει αυτό που οι άνομοι άθελά τους ομολόγησαν. Ότι ο Χριστός, ο Σαρκωμένος Λόγος του Πατρός, «βουλῇ ἐσταυρώθη καί γνώμῃ ἐνεκρώθη». Δεν είναι έρμαιο της ανθρώπινης κοσμικής εξουσίας, στην οποία μοιραία υποτάσσεται. Είναι «ὁ πάντα περιέχων δρακί», ο Κύριος της Ιστορίας, μέσα στην οποία αποκαλύπτεται η άφραστη πρόνοιά Του για τα έργα των χειρών Του. «Οὐ κατέαξαν αὐτοῦ τά σκέλη» διότι «ἑκών ἀφῆκε τό πνεῦμα και ἄκων οὐκ ἐγένετο ἐν νεκροῖς». Μέσα από τη διαλογική αυτή πλοκή του έργου, ο Ρωμανός αφενός προβάλλει την ορθόδοξη χριστολογία ως πίστη και ζωή της Εκκλησίας ενώ αφετέρου καταδεικνύει το ανυπόστατο και αδύναμο του κακού, αποδομώντας οποιαδήποτε μανιχαϊστική αντίληψη.

 

Πηγή: https://www.epiaspalathon.gr/